Saturday , July 13 2024

Duy Trần: ‘Cảm giác cô đơn cho tôi sự tự do sáng tác âm nhạc’

Phụng Linh thực hiện

LTS. Có người gọi Duy Trần là “phù thủy” trong lĩnh vực sản xuất âm nhạc sau khi ca khúc “Về Với Em” do anh hòa âm, phối khí được ca sĩ Võ Hạ Trâm trình bày trên YouTube một năm về trước, nhận được hơn 21 triệu lượt xem và 20,605 ý kiến. Hiện nay, vừa qua tuổi 30, Duy Trần đã là giảng viên tại Musicians Institute College of Contemporary Music, Los Angeles. Được biết, Duy Trần là giám đốc sản xuất hai chương trình ca nhạc của ca sĩ Teresa Mai, người đoạt giải Grammy năm 2022, tại tòa tổng lãnh sự và tòa Đại Sứ Mỹ ở Sài Gòn và Hà Nội nhân dịp Lễ Độc Lập Hoa Kỳ năm nay.

Nhà sản xuất âm nhạc Duy Trần. (Hình: Nhân vật cung cấp)

Phụng Linh: Vì sao báo chí viết tiếng Việt gọi anh là nhà sản xuất trong lĩnh vực âm nhạc?  Công việc này có nặng so với vai trò một giảng viên âm nhạc?

Duy Trần: Nhà sản xuất là người thực hiện nhiều công việc chuyên môn khác nhau trong lĩnh vực âm nhạc gồm sáng tác, phối khí, bảo đảm phẩm chất âm thanh… Tôi dành từ 60% đến 70% cho việc sản xuất âm nhạc gồm sáng tác ca khúc, phối khí cho dàn nhạc sống hoặc thu âm ở phòng thu những bài nhạc Pop hiện đại và trẻ trung. Trong thời đại hiện nay, việc sản xuất âm nhạc cho phép chúng tôi sử dụng các loại máy móc điện tử và các công nghệ khác nhau. Công việc thứ nhì của tôi là sản xuất những chương trình “live,” ví dụ chương trình trong album “Aurora” do ca sĩ Teresa Mai (Sangeeta Kaur) trình bày, nhạc Grammy, chương trình ở Austin, Texas, một năm về trước. Còn công việc giảng dạy ở Khoa Sáng Tác và viết nhạc lồng phim ảnh của Musicians Institute College of Contemporary Music chiếm khoảng 30% thời gian. Ở lớp học, tôi hướng dẫn sinh viên sử dụng các loại công nghệ âm nhạc hiện đại, chỉ với máy tính, nhu liệu… để tạo ra âm thanh thật và đầy đủ mà không phải thuê một dàn nhạc giao hưởng. Người khác có thể gửi “file” chứa lời nhạc và giai điệu do họ làm và tôi sẽ quyết định sử dụng loại nhạc cụ nào và phối khí bản nhạc ra sao.

Phụng Linh: Hòa âm và phối khí một bản nhạc là hai công việc hoàn toàn khác nhau?

Duy Trần: Hòa âm đi đôi với phối khí. Đây cũng là việc lựa chọn loại nhạc cụ phù hợp với bài hát, quyết định phong cách phối, chọn giai điệu, Trưởng hay Thứ, Boston hay Chachacha,… kể cả hệ thống hòa âm. Khi có bản hòa âm rồi thì tôi bắt đầu phối khí bản nhạc. Lời nhạc là của nhạc sĩ, tôi chỉ đặt giai điệu. Việc chọn giai điệu bài “Về Với Em” chúng tôi không gọi là hòa âm hay phối khí mà sử dụng chữ “sản xuất” vì việc này dính tới việc sử dụng các loại kỹ thuật tân kỳ, các công cụ điện tử có nút vặn, dễ điều chỉnh tiếng nhạc. Phối khí cho một dàn nhạc cũng phức tạp không kém việc sử dụng các công cụ điện tử, chỉ khác kỹ thuật thôi.

Duy Trần (thứ nhất từ trái) và Teresa Mai (thứ hai từ trái) tại một chương trình âm nhạc ở thành phố Los Angeles năm 2022. (Hình: Nhân vật cung cấp)

Phụng Linh: Hiện nay anh sử dụng loại nhạc cụ nào thành thạo nhất?

Duy Trần: Tôi học dương cầm cổ điển từ năm 6 tuổi với mẹ là Lê Thị Thu Hà, giảng viên trường Quốc Gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ ở Sài Gòn. Dù vậy, mẹ không muốn tôi theo đuổi ngành âm nhạc. Trong khi đó, thân phụ tôi là một kiến trúc sư nhưng chơi được dương cầm, biết hòa âm phối khí, từng đàn chung với nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu, đệm cho nhạc sĩ Trịnh Công Sơn… Ông cũng là người hướng tôi đến với hoạt động âm nhạc. Nếu mẹ giúp tôi nắm vững kỹ thuật nhạc cổ điển, thì ba thêm cho tôi kỹ thuật trình diễn loại nhạc nhẹ, Pop, Rock… Tôi biết mình là một đứa trẻ được may mắn trên con đường đến với nghệ thuật âm nhạc. Đó cũng là đòn bẩy đưa tôi đến quyết định táo bạo là tìm kiếm một chỗ ngồi ở Khoa Âm Nhạc của Musicians Institute College of Contemporary Music khi vừa tròn 18 tuổi.

Phụng Linh: Bước vào môi trường xa lạ, ở một đất nước xa lạ, không có người thân bên cạnh, có khi nào anh cảm thấy cô đơn, thiếu vắng, kể cả bị áp lực về tài chính?

Duy Trần: Cô đơn thì có nhưng gặp khó khăn, trở ngại trong việc học tập thì không. Ba của tôi ủng hộ quyết định trên và cung cấp cho tôi tất cả mọi phương tiện để trở thành một nhà sản xuất, công việc mà ông từng mơ ước nhưng không làm được thời trẻ. Ông đam mê nghệ thuật âm nhạc, giỏi công nghệ thông tin. Thập niên 1980, ông tốt nghiệp trường Đại Học Kiến Trúc, nhưng chơi đàn ở các quán bar để kiếm sống. Khi lập gia đình, ba chiều mẹ nên bỏ hoạt động âm nhạc, mở công ty kinh doanh ngành trang trí nội thất. Có lẽ ba là người vui nhất khi thấy tôi tiếp nối ước mơ thời trẻ của ông. Việc học tập, tuân thủ kỷ luật nhà trường không khó đối với tôi. Thú thật, tôi cũng có cảm giác “khó ở” khi thay đổi môi trường sống, từ một nơi được cưng chiều, sống với những người đã hiểu mình, dễ dàng thông cảm với mình để đến một nơi hầu như chỉ có tôi là người Việt Nam theo học khoa âm nhạc ở đây. Sinh viên Thụy Điển ở Musicians Institute College of Contemporary Music và Đại Học USC, nơi tôi theo học và tốt nghiệp cao học âm nhạc, chiếm đa số, thành công nhiều, kế đến là sinh viên Mỹ và Nam Hàn.

Phụng Linh: Anh được biết đến với ca khúc “Về Với Em,” do anh hòa âm, phối khí để ca sĩ Võ Hạ Trâm hát, từng làm “nổi đình nổi đám” mạng xã hội một năm về trước?

Duy Trần đệm đàn cho Hila Plitmann hát bài “Còn Tuổi Nào Cho Em” của Trịnh Công Sơn, tại buổi hòa nhạc ở Austin, Texas, năm 2023. Ca sĩ Hila Plitmann từng hai lần đoạt giải Grammy. (Hình: Duy Trần cung cấp)

Duy Trần: Đó là dịp tôi được anh Nguyễn Tùng Phan mời hòa âm ca khúc “Về Với Em” lời Việt nhưng trình bày với vũ điệu và trang phục Ấn Độ. Rồi chị Võ Hạ Trâm chuyển đề bài qua tin nhắn để tôi nghiên cứu. Với tôi, đây là việc làm mới mẻ vì phải lựa chọn loại nhạc cụ Ấn Độ phù hợp với phong cách trình diễn của chị. Chúng tôi liên lạc qua lại bằng tin nhắn, từ hai nơi rất xa nhưng rất ăn ý. Tôi học nhạc Ấn Độ, làm việc cật lực trong vòng một tuần lễ và hoàn tất bản thử nghiệm để gửi chị Võ Hạ Trâm xem. Dự án “The Love Journey – Về Với Em” thành công lớn sau vài tuần lễ đầu xuất hiện trên YouTube. Kế đến, tôi phối khí và hòa âm bài “Hoa Cỏ Mùa Xuân” của nhạc sĩ Bảo Chấn, cũng lời Việt, được chị Võ Hạ Trâm trình diễn với vũ điệu Ấn Độ… Hiệu ứng của cộng đồng mạng xã hội về ca khúc “Về Với Em” do chị trình bày đã gây chấn động, dẫn đến việc thành hình một điệu nhảy mới. Trước đó, tôi tưởng bài hát Việt Nam được trình bày với loại vũ nhạc Ấn Độ kén người xem. Nhưng thực tế thì ngược lại.

Phụng Linh: Chương trình múa Ấn Độ theo lời nhạc Việt Nam xuất hiện lần đầu tiên trên thị trường âm nhạc Sài Gòn được khán giả khắp nơi yêu thích được coi là sự kiện bất ngờ trong hoạt động âm nhạc của nhà sản xuất trẻ như anh. Đâu là yếu tố chính mang lại sự thành công vang dội như thế?

Duy Trần: Khi làm việc một mình trong phòng thu ở đây, tôi cảm thấy thật cô đơn. Không có ai chung quanh để trò chuyện, để hỏi han. Nhưng với suy nghĩ làm việc trước hết cho chính mình, tôi lại có cảm giác thoải mái thật sự, thấy được tự do để sáng tạo, không cần làm thử nghiệm rồi gửi đi để hỏi ý kiến một ai, kể cả các bậc tiền bối, ngoài người đặt hàng. Khi bài “Về Với Em” ra mắt, nhiều người nói “thấy thú vị nhưng lo ngại bài hát không được ưa thích ở thị trường Việt Nam.” Tuy nhiên, khi được phát hành, “Về Với Em” được khán giả hoan nghênh ồ ạt bằng hàng triệu lượt xem, tôi không nghi ngờ gì nữa về sự lựa chọn đúng đắn con đường đi của mình.

Duy Trần (phải) và nữ đạo diễn Rebecca Campo thảo luận nhạc phim “Tyson!” (Hình: Duy Trần cung cấp)

Phụng Linh: Không chỉ nhờ môi trường tự do để sáng tạo, anh đã phải làm việc cật lực mới có thể gặt hái sự thành công trong một số tác phẩm âm nhạc?

Duy Trần: Vâng, tôi làm việc một mình trong tâm trạng thoải mái, được tự do hoàn toàn, không bị đặt trước một áp lực nào. Với suy nghĩ làm việc trước hết cho chính mình, tôi thấy rất rõ nhịp độ làm việc sôi động và phóng khoáng hẳn lên. Nhờ mạng xã hội rộng mở, cho phép tất cả mọi con người khắp hành tinh tìm thấy nhau và đến với nhau không mấy khó khăn. Tôi mặc sức mày mò, tìm kiếm loại nhạc cụ phù hợp với bài hát mang giai điệu Ấn Độ. Cuối cùng thì tôi khám phá Sarod, loại nhạc cụ truyền thống của Ấn Độ giống đàn tranh, đàn bầu ở Việt Nam, nhưng nghĩ mãi về cách phải tìm kiếm một nhạc sĩ Ấn Độ như thế nào đây khi tôi ở Mỹ, còn chị Trâm ở Việt Nam. Miệt mài mãi trên YouTube, tôi cũng tìm được một nhạc sĩ Ấn Độ sử dụng Sarod thành thạo, với hệ thống thu âm chỉ gồm một laptop và một microphone. Tôi tưởng đã vỡ mộng khi hỏi chi phí, ông ấy nói $8,000. Tám ngàn đô la Mỹ chăng? Tôi xin lỗi ông vì số tiền đó lớn quá. Chần chừ một hồi, tôi hỏi lại. Ồ không, chỉ có 8,000 rupee tương đương $100 thôi. Và mọi việc tiến triển tốt đẹp ngoài sự mong đợi.

Phụng Linh: Anh nghĩ sao khi được gọi là “phù thủy âm nhạc?”

Duy Trần: Tôi không thấy vậy. Chỉ giản dị là tôi được học hỏi, được tiếp xúc với nền âm nhạc tứ xứ một cách thoải mái, và dễ dàng làm việc trong bầu không khí tự do tại nơi tôi đang sống, tại một đất nước phóng khoáng, có nhiều cơ hội để người nghệ sĩ sản xuất các sản phẩm âm nhạc có giá trị.

Phụng Linh: Anh là nhà sản xuất âm nhạc góp phần thực hiện album “Aurora” của Teresa Mai. Đây cũng là sự kiện đánh dấu chặng đường trưởng thành của anh trong lĩnh vực sản xuất âm nhạc ở Hoa Kỳ?

Duy Trần: Vâng, vừa tốt nghiệp USC thì tôi đi làm và có dịp gặp Teresa Mai trong một cuộc hội thảo ở Texas. Ông xã của chị ấy là bạn của ba tôi. Tôi bắt đầu làm việc thường xuyên với Teresa từ năm 2015 cho tới giờ.

Duy Trần điều khiển dàn nhạc trong lúc Teresa Mai hát. (Hình: Duy Trần cung cấp)

Phụng Linh: Anh sẽ góp phần thực hiện chương trình nhạc Việt Nam tại Kennedy Center, Washington DC vào cuối năm nay, tiếp nối các chương trình ca nhạc được tổ chức liên tục tại Allen, Dallas, nhiều năm qua?

Duy Trần: Tôi được vinh hạnh làm việc với vai trò giám đốc sản xuất âm nhạc cho chương trình “Dòng Chuyển Của Âm Thanh” được tổ chức tại thành phố Allen, Texas, vào đầu năm nay cùng anh Nghĩa Bùi và chị Diễm Tú.  Chương trình này nhằm giới thiệu và phổ biến sắc thái của nền văn hóa và tài năng âm nhạc Việt Nam ra thế giới. Dòng nhạc trong chương trình kéo dài từ thời kỳ cổ đại đến đương đại, từ giai điệu của nhạc sĩ sáng tác gạo cội Lê Văn Khoa đến các bạn nhạc sĩ trẻ đang gặt hái nhiều thành công nổi bật trên đất Mỹ như Dylan Trần, Patrick Vũ. Ngoài sự tham gia trình diễn của các nghệ sĩ Việt Nam như nghệ sĩ cổ nhạc Chí Tâm, nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc Hải Yến, nghệ sĩ guitar Nguyễn Đức Đạt, nhạc trưởng Jon L. Culpepper và dàn hợp xướng Chamber Choir, chị Ngọc Hà, ca sĩ Phạm Hà, anh Nghĩa Bùi, chị Diễm Tú, dàn nhạc giao hưởng và dàn hợp xướng của thành phố Allen đã giới thiệu sáng tác của các nhạc sĩ Việt Nam với khán giả khắp nơi hội tụ tai thành phố. Sự thành công ngoài mong đợi của chương trình này là lý do thúc đẩy chúng tôi cố gắng đưa chương trình âm nhạc Việt Nam như thế đến Kennedy Center. [đ.d.]

About admin

Check Also

Con trai 3 tuổi chết, đứa sinh đôi nguy kịch, người mẹ ở Los Angeles bị bắt

LOS ANGELES, California (NV) – Một phụ nữ Los Angeles bị bắt với cáo buộc …