Báo Việt Nam
TERRE HAUTE, Indiana (NV) – Trong số 37 tù nhân liên bang được Tổng Thống Joe Biden giảm án tử hình vào tháng trước, một mệnh lệnh giúp họ thoát khỏi phòng hành quyết, lại có hai người quyết định thực hiện một hành động khác thường: từ chối ký hồ sơ chấp nhận quyết định ân xá, theo NBC.
Shannon Agofsky và Len Davis, cả hai đều là tù nhân tại Nhà Tù Hoa Kỳ tọa lạc ở Terre Haute, Indiana, đệ trình kiến nghị khẩn cấp lên tòa án liên bang địa hạt phía Nam tiểu bang hôm 30 Tháng Mười Hai nhằm xin lệnh cấm giảm án tử hình xuống chung thân không ân xá.
Hai tù nhân này tin rằng quyết định giảm án sẽ khiến họ gặp bất lợi trên phương diện pháp lý khi tìm cách kháng cáo các vụ án chống lại họ dựa trên tuyên bố vô tội.
Tòa án xem xét rất kỹ lưỡng các đơn kháng cáo án tử hình theo một quy trình pháp lý được giám sát vô cùng chặt chẽ, trong đó tòa án sẽ suy xét các trường hợp bị tuyên án tử hình nhằm tìm ra những lỗi lầm dẫn tới phán quyết vì liên quan đến mạng sống con người. Không phải lúc nào quy trình này cũng có những kết quả như mong đợi, nhưng Agofsky cho biết ông vẫn muốn tòa án suy xét.
“Việc bị cáo được giảm án ngay bây giờ nhưng lại đang trong thời gian hầu tòa chính là tước đi quyền được xem xét đơn kháng cáo. Điều này tạo ra gánh nặng không đáng có và về bản chất là bất công cho bị cáo, cũng như phá bỏ các thủ tục phúc thẩm mà bị cáo đang chờ được giải quyết,” theo hồ sơ xin lệnh cấm giảm án của Agofsky.
Davis cũng viết trong hồ sơ xin lệnh cấm giảm án rằng ông “luôn luôn khẳng định rằng việc tuyên án tử hình” sẽ làm công chúng chú ý tới việc ông tố cáo “hành vi sai trái nghiêm trọng của Bộ Tư Pháp.”
Chưa kể hai tù nhân cũng phải đối diện với một thách thức to lớn trong việc khôi phục bản án tử hình, Dan Kobil, giáo sư luật hiến pháp tại Trường Luật thuộc đại học Capital University ở Columbus, Ohio, người đại diện cho các bị cáo trong các vụ án tử hình cũng như quyết định ân xá, cho biết.
Chẳng hạn như vào năm 1927, Tối Cao Pháp Viện đưa ra một phán quyết khẳng định rằng tổng thống có quyền ban hành lệnh ân xá và giảm án, đồng thời “không cần phải chờ người bị kết án đồng ý.”
Cũng có những trường hợp tù nhân từ chối giảm án vì họ muốn bị hành quyết, Kobil cho biết, nhưng tình thế này cũng giống như “tòa án đưa ra phán quyết với mục đích thiết lập trị an thì tổng thống và thống đốc các tiểu bang cũng muốn giảm án vì phúc lợi công cộng.”
Robin Maher, giám đốc điều hành Trung Tâm Thông Tin Án Tử Hình DPIC, cho biết thêm rằng phần lớn các tù nhân trong nhóm tử tù liên bang đều biết ơn quyết định của Biden, “được ủy quyền theo hiến pháp và có tính chất tuyệt đối.”
Văn Phòng Luật Sư Ân Xá trực thuộc Bộ Tư Pháp chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận hôm Thứ Hai, 6 Tháng Giêng.
Agofsky bị kết án trong vụ sát hại Dan Short, một chủ tịch nhà băng tại Oklahoma vào năm 1989, thi thể của ông được tìm thấy trong một hồ nước. Các công tố viên liên bang cho biết Agofsky và anh ruột, Joseph Agofsky, đã bắt cóc và thủ tiêu Short trước khi thực hiện vụ cướp nhà băng cuỗm đi số tiền $71,000.
Một bồi thẩm đoàn từ chối kết án Joseph Agofsky tội sát nhân, nhưng cuối cùng bị cáo đã lãnh án chung thân vì tội cướp bóc, còn Shannon Agofsky lãnh án chung thân về tội sát nhân và cướp bóc. Joseph Agofsky chết trong tù năm 2013.
Năm 2001, trong lúc Shannon Agofsky ngồi sau song sắt tại một nhà tù Texas, y cũng bị kết án trong vụ giẫm đạp Luther Plant tới chết, một người bạn tù khác, từ đó bồi thẩm đoàn quyết định đề nghị án tử hình vào năm 2004.
Davis, một cựu cảnh sát New Orleans, bị kết tội sát hại Kim Groves năm 1994, người từng đệ trình một bản cáo trạng tố cáo ông hành hung một thiếu niên là hàng xóm của bà tại khu dân cư Lower Ninth Ward. Các công tố viên cho biết Davis mướn một kẻ buôn ma túy để thủ tiêu Groves và bị buộc tội vi phạm quyền công dân của Groves. Ban đầu, bản án tử hình của Davis bị tòa phúc thẩm liên bang bác bỏ nhưng được khôi phục vào năm 2005.
Cả Davis và Agofsky đều yêu cầu thẩm phán chỉ định một luật sư hỗ trợ họ trong các yêu cầu liên quan tới lệnh giảm án.
Việc Biden quyết định giảm án cho 37 trong số 40 tử tù liên bang, tất cả đều là nam giới, được công bố sau khi xuất hiện những lời đồn đoán trong nhiều tuần. Ông được các tổ chức nhân quyền và chống án tử hình tán tụng, vốn phản đối lời cam kết của tổng Thống đắc cử rằng ông sẽ thi hành hàng loạt án tử hình liên bang trong chính quyền Trump thứ nhì. (TTHN)
