Báo Việt Nam
ĐẮK NÔNG, Việt Nam (NV) – Hàng trăm điểm sạt lở dọc sông Krông Nô qua hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông khiến ruộng biến thành sông, người dân xót xa, trong khi giới hữu trách bất lực.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Mười Hai, dọc bờ sông Krông Nô (còn gọi là sông Cha) tại xã Nâm N’Đir, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông, xuất hiện thêm nhiều điểm đứt gãy có chiều dài hàng trăm mét, sâu vào bờ thêm 5-6 mét dọc bờ.
Tại thôn Nâm Ninh, xã Nâm N’Đir, một đoạn bờ sông dài hàng chục mét cùng hàng trăm mét kênh dẫn nước, đường nội đồng và nhiều diện tích đất hoa màu, cà phê sắp thu hoạch của người dân bị “hà bá” nuốt chửng.
Ông Trần Đăng Ánh, phó chủ tịch huyện Krông Nô, cho biết ở xã Nâm N’Đir có ba điểm sạt lở từ năm 2023 đến nay, với hàng trăm mét bờ sông thuộc hệ thống trạm bơm Đắk Rền bị trôi tuột.
Điều đáng quan ngại là trong một tháng trở lại đây, có thêm hàng trăm mét đất, đường, kênh dẫn nước tại khu vực các trạm bơm số 1, số 1A, số 2 đã bị sạt lở xuống sông lấn sâu vào bờ 12-25 mét.
Trong đó, chỉ riêng tại khu vực trạm bơm số 2, đoạn sạt lở bờ sông với chiều dài khoảng 220 mét, rộng khoảng 5 mét, có nguy cơ sạt ảnh hưởng an toàn hạng mục công trình, công tác phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân.
Tương tự, tại các xã Ea R’bin, Nam Ka thuộc huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk, có 89 hộ bị ảnh hưởng do sạt lở, với tổng diện tích hơn 191 hécta, chiều dài gần 18km dọc bờ sông Krông Nô từ buôn Plao Siêng đến đoạn giáp ranh với xã Bình Hòa, huyện Krông Ana.
Các vị trí bị sạt lở chủ yếu là đất trồng cây và lúa cùng nhiều tài sản khác như: nhà kho, nhà tạm để trông coi vườn rẫy, chuồng trại gia súc… của người dân.
Điều đáng nói là trong các văn bản phúc trình tại nhiều cuộc họp của lãnh đạo hai tỉnh kể trên, đều nhận định bờ sông Krông Nô bị sạt lở trong thời gian qua là do “một số tác nhân” như hoạt động khai thác cát, xây thủy điện… khiến dòng sông bị biến dạng, thay đổi dòng chảy tự nhiên.
Cụ thể, khu vực này có hai nhà máy Thủy Điện Buôn Tua Srah và Chư Pông Krông đang hoạt động. Ngoài ra, còn có nhiều khu vực được ủy ban hai tỉnh cấp phép cho khai thác cát.
Tuy lãnh đạo hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông đã có nhiều buổi làm việc với các đơn vị quản lý của nhà máy thủy điện Chư Pông Krông và Buôn Tua Srah, cũng như các doanh nghiệp khai thác cát để “bàn giải pháp” bồi thường thiệt hại cho người dân. Song, theo ông Trần Đăng Ánh, việc xác định nguyên nhân, đơn vị bồi thường thiệt hại cho người dân “gặp nhiều khó khăn.”
Chẳng hạn, đến nay huyện Krông Nô đã phê duyệt phương án thu hồi, hỗ trợ hơn 130 hécta đất bị sạt lở, ngập úng tại ba xã Quảng Phú, Đức Xuyên, Nâm N’Đir nhưng không thực hiện được vì “chưa đủ căn cứ.”
Riêng hai nhà máy thủy điện, ủy ban huyện đề nghị họ tự thỏa thuận bồi thường, hỗ trợ cho người dân. Tuy nhiên, phía nhà máy Thủy Điện Buôn Kuốp cho rằng mình là doanh nghiệp nhà nước nên “muốn bồi thường, hỗ trợ phải có căn cứ pháp lý mới có thể chi trả.” Do vậy từ năm 2022 tới nay, việc bồi thường, hỗ trợ sạt lở đất ven sông Krông Nô bị dừng lại.
“Còn đối với những khu vực do doanh nghiệp khai thác cát gây ra mà cho rằng ‘do thiên tai,’ sẽ có báo cáo đánh giá để tỉnh giải quyết,” ông Ánh cho biết thêm. (Tr.N)
