Báo Việt Nam
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Thương mại giũa Việt Nam với Mỹ có thể phải đối diện với tương lai bất định khi ông Donald Trump đắc cử trong cuộc đầu phiếu vừa diễn ra.
Một số viên chức nhà nước và các nhà cung cấp chuỗi hàng hóa xuất cảng nhận định như vậy với hãng thông tấn Reuters mà theo họ, có thể diễn tiến theo hai chiều hướng ngược nhau. Hoặc Việt Nam được hưởng lợi khi các căng thẳng thương chiến lại bùng lên. Hoặc lại có thể bị vạ lây trước các biện pháp phòng vệ thương mại của chính quyền mới tại Washington.
Ngày Thứ Năm mùng 7 Tháng Mười Một 2024, guồng máy tuyên truyền tại Việt Nam đưa tin các ông bà chóp bu đảng và nhà nước CSVN gửi điện mừng ông Donald Trump và ông James D. Vance đắc cử Tổng thống và Phó tổng thống Mỹ. Lời chúc mừng được cẩn thận đưa ra sau một ngày Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc đã gửi lời mừng. Hà Nội tế nhị không gửi lời mừng trước Bắc Kinh vì tránh bị hiểu lầm là “cầm đèn chạy trước ô tô”, khiến phương bắc nghi ngờ động thái.
Các trung tâm sản xuất hàng hóa tiêu dùng ở Việt Nam, phần lớn do các nhà đầu tư quốc tế đổ tiền vào, giúp nước này đứng hàng thứ tư về số lượng hàng hóa xuất sang Mỹ, chỉ sau Trung Quốc, Liên Âu và Mexico. Thống kê mậu dịch năm nay cho thấy Việt Nam đã thặng dư mậu dịch với Mỹ tới 90 tỉ đô la chỉ tính đến Tháng Chín.
Ngoại thương của Việt Nam được coi như hưởng lợi lớn nhất khi ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ lần thứ nhất năm 2016 rồi mở ngay cuộc thương chiến ác liệt với Trung Quốc. Trong các cuộc vận động tranh cử gần đây, ông Trump đe dọa sẽ áp đặt thuế quan lên tới 60% cho các loại hàng hóa xuất xứ Trung Quốc nhập vào Mỹ, nếu ông thắng cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc.
Và ông Trump đã thắng cử nên điều này, nếu xảy đến, sẽ ảnh hưởng nặng đến mức tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ nhì trên thế giới. Ông Tập Cận Bình khi gửi lời chúc mừng ông Trump, đã cho phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mao Ninh cảnh cáo rằng khi xảy ra thương chiến thì “không có bên nào thắng”.
Trước khi diễn ra cuộc bầu cử ở Mỹ, hai quan chức cấp cao của Hà Nội cho hay họ muốn duy trì chính sách thương mại hiện có. Họ nhìn nhận chính sách thương mại của chính quyền đảng Dân chủ của ông Biden dễ đối phó hơn là sự khó đoán của chính sách Donald Trump.
Lý do chính để họ thấy lo âu, theo lời các viên chức vừa kể, thặng dư thương mại rất lớn của Việt Nam có được là một phần nhờ nước này là nơi lắp ráp các linh kiện sản xuất tại Trung Quốc. Điều này là nguyên nhân dẫn đến các biện pháp trừng phạt thuế quan của Mỹ đối với nhiều loại hàng hóa của Việt Nam bán sang Mỹ, vì bị coi là không phải sản phẩm nội địa Việt Nam. Nói khác, Trung Quốc đã mượn đường Việt Nam để xuất cảng hàng sang Mỹ sau khi đã lắp ráp hoàn chỉnh.
Cũng trong các cuộc vận động tranh cử, ông Trump đã đe dọa đánh thuế quan lên tới 20% cho rất cả các loại hàng hóa nhập cảng.
Việt Nam “có thể dễ dàng trở thành mục tiêu cho các biện pháp phòng vệ thương mại và trở thành bị vạ lây”, ông Leif Schneider, trưởng văn phòng luật quốc tế Luther tại Việt Nam nhận định.
Tuy nhiên, các biện pháp bảo hộ thương mại sẽ được áp dụng thêm có thể kích thích tăng tốc chuyển các hệ thống cung cấp hàng hóa từ Trung Quốc sang các nước khác mà Việt Nam nhiều phần sẽ là địa điểm được nhiều nhà sản xuất tại Trung Quốc lựa chọn khi phải mang nhà máy đi khỏi Hoa Lục, theo ông Schneider nhận định.
Thị trường chứng khoán chính tại Việt Nam hôm Thứ Tư tăng điểm khi có tin ông Trump có khả năng đắc cử, trong đó dẫn đầu là chứng khoán các khu công nghệ và còn tăng điểm sang ngày Thứ Năm.
LNG, máy bay và ngoại giao đánh gôn
Theo phân tích của Reuters, số lượng thặng dư mậu dịch rất lớn của Việt Nam có thể giảm xuống đáng kể, đồng nghĩa với giảm bớt căng thẳng ngoại giao. Khi Hà nội mua những món hàng trị giá cao như nhập cảng khí hóa lỏng (LNG), và rất có thể máy bay vận tải quân sự C-130 của hãng Lockheed-Martin.
Cũng có thể đóng góp giảm bớt căng thẳng khi tin tức gần đây cho thấy tổ chức kinh tài của gia đình ông Trump liên doanh với một công ty Việt Nam phát triển một dự án sân gôn và khách sạn nghỉ dưỡng vốn đầu tư $1.5 tỉ đô la. Tuy nhiên, sự bất định vẫn hiển hiện khi chính quyền Trump “mở ra cho Việt Nam cả cơ hội lẫn thách thức”, theo ý kiến của ông Koen Soenens, giam đốc tiếp thị của các khu công nghệ DEEP C tại miền Bắc Việt Nam.
Người ta thấy nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Trump dự trù hiệu chỉnh lại chính sách ngoại thương của nước Mỹ, cho nên, tác động thật sự đối với Việt Nam phần lớn tùy thuộc vào phạm vi và mục tiêu cụ thể của chính sách đó”, theo ý kiến của Dan Martin, một nhà tư vấn đầu tư thuộc công ty Dezan Shira & Associates ở Hà Nội.
Còn ông Schneider thì cho rằng “Tiềm năng Việt Nam hấp dẫn thêm các công ty bỏ chạy khỏi Hoa Lục vẫn rất cao, nhưng dù sao, thuế quan và những rào cản thương mạo có thể cản trở những ưu thế đó.”
Ba ngày trước, một bản tin khác của Reuters cho hay một số công ty Trung Quốc sản xuất các tấm pin năng lượng mặt trời đang chuyển dịch cơ sở của họ tại Việt Nam sang một số nước khác như Lào, Indonesia nhằm tránh các biện pháp thuế quan trừng phạt của Mỹ. (NTB)
