HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam tính khởi động lại dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận sau hơn thập niên dừng lại hầu bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế.
Hãng thông tấn Reuteurs hôm Thứ Sáu 13 Tháng Chín cho hay như vậy dựa trên văn bản của nhà cầm quyền Hà Nội mà họ đọc được. Nước này hiện là một trong những trung tâm sản xuất hàng hóa tiêu dùng của thế giới khi tùy thuộc vào các nhà máy nhiệt điện chạy than nhưng không đủ.

Năm ngoái, vụ cúp điện trên nhiều tỉnh miền bắc đã gây thiệt hại chocác nhà máy sản xuất để xuất cảng của giới đầu tư ngoại quốc, chưa kể thiệt hại cho dân chúng, tổng cộng lối $1.5 tỉ USD. Thêm nữa, nhà cầm quyền Hà Nội còn hứa hẹn gia tăng sản xuất các loại năng lượng tái tạo hầu đạt chỉ tiêu phát thải khí thải bằng không (0) vào năm 2050 để có thể được cấp tín dụng hàng tỉ đô la cho các dự án điện gió và điện năng lượng mặt trời.
“Bộ Công Thương đang nghiên cứu từ kinh nghiệm các nước khác về phát triển điện hạt nhân rồi lập đề án phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam.” Reuters dẫn văn bản mà họ đọc được của nhà cầm quyền đề ngày 12 Tháng Chín 2024. Tài liệu này nói Việt Nam đặt chỉ tiêu nâng khả năng sản xuất điện từ 12% đến 15% mỗi năm “nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế hàng năm 7%”.
Tài liệu kể trên về phát triển điện hạt nhân sẽ được trình cho Bộ Chính Trị, cơ quan quyền lực cao nhất của chế độ, để cứu xét, nhưng không thấy nói ra khi nào. Cuối Tháng Tám, người ta thấy tạp chí chuyên ngành điện ở trong nước đề cập đến vấn đề tái khởi động lại dự án nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận vốn đã bị đình hoãn hơn chục năm qua.
Dự án điện hạt nhân dự trù đặt tại tỉnh Ninh Thuận đã được quốc hội Hà Nội thông qua từ năm 2009. Hai năm sau thì xảy ra thảm họa nhà máy điện hạt nhân Nhật Bản tại tỉnh Fukushima buộc hàng chục ngàn gia đình phải di tản. Chính phủ Nhật tạm thời đóng cửa toàn bộ 55 lò phản ứng hạt nhân nhưng sau một thời gian mới chỉ cho mở lại 12 lò vì vấn đề an toàn.
Sau vụ này, chế độ Hà Nội ra lệnh dừng dự án hạt nhân Ninh Thuận, một phần vì nhìn thấy thảm họa, phần khác vừa không có chuyên viên điều hành, vừa là một nước nghèo không có tiền đầu tư. Một số chuyên viên điện hạt nhân người Việt làm cho điện lực Pháp và một số nước tiên tiến khác khuyến cáo tránh đầu tư điện hạt nhân vì tốn kém gấp nhiều lần so với đầu tư các loại năng lượng khác. Thêm nữa, nếu xảy ra thảm họa ở Ninh Thuận, nước Việt Nam bị cắt làm đôi.

Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin đến Việt Nam hồi Tháng Sáu vừa qua, Reuters thuật lại tin của hãng tin Nga RIA nói rằng chính phủ Nga đề nghị giúp Việt Nam xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, rất có thể bao gồm cả khả năng tài trợ cho dự án. Hiện chủ tịch Quốc hội CSVN Trần Thanh Mẫn đang thăm Nga và đã gặp ông Putin.
Khi Hà Nội tính làm điện hạt nhân, nhiều công ty từ Nga, Nhật, Mỹ, Hàn, Pháp đến Việt Nam triển lãm các dự án điện hạt nhân của họ năm 2012, đồng thời đưa các đề nghị thực hiện. Dự án hai lò phản ứng hạt nhân ở Ninh Thuận của Nga tưởng đã khởi công nhưng năm 2016 thì bị bỏ ngang. Sau đó lại thấy loan báo khởi động lại rồi lại im, và bây giờ thấy nghiên cứu lại.(NTB)
Báo Việt Nam