Báo Việt Nam
DHAKA, Bangladesh (NV) – Một ngày sau khi Thủ Tướng Sheikh Hasina từ chức và bỏ trốn sau khi nổ ra một cuộc đàn áp ác liệt nhắm vào làn sóng nổi dậy do sinh viên dẫn đầu, tổng thống Bangladesh bèn giải tán quốc hội vào Thứ Ba, 6 Tháng Tám, tạo tiền đề cho một chính phủ lâm thời cũng như các cuộc bầu cử mới, thông tấn xã Reuters loan tin.
Văn phòng Tổng Thống Mohammed Shahabuddin cũng loan báo rằng nhà lãnh đạo đối lập thuộc Đảng Dân Tộc Bangladesh, Begum Khaleda Zia, chính khách từng giữ chức thủ tướng, bất hòa với Hasina trong nhiều thập niên qua, được phóng thích khỏi lệnh quản thúc tại gia.
Sinh viên đe dọa sẽ biểu tình không dứt nếu quốc hội không bị giải tán.
Phong trào lật đổ Hasina dậy lên từ các cuộc biểu tình phản đối giới hạn việc làm trong khu vực công quyền nơi ưu tiên gia đình các cựu quân nhân trong cuộc chiến giành độc lập năm 1971 tại Bangladesh, bị những người chỉ trích coi là mưu kế giành giật việc làm cho các đồng minh của đảng cầm quyền.
Tính từ Tháng Bảy, khoảng 300 người bỏ mạng và hàng ngàn người bị thương trong các cuộc bạo loạn bùng nổ trên khắp Bangladesh.
Sau khi những người biểu tình xông vào dinh thự xa hoa của thủ tướng hôm Thứ Hai và bắt đầu đập phá, đường sá thủ đô Dhaka hôm Thứ Ba quay lại với vẻ yên bình vốn có, trong đó số lượng xe cộ qua lại ít hơn bình thường đồng thời nhiều trường học và doanh nghiệp tạm dừng hoạt động trong thời gian bất ổn vẫn đóng cửa.
Người ta nhìn thấy nhóm sinh viên dẫn đầu cuộc biểu tình điều khiển giao thông tại các ngã tư chính ở Dhaka khi không có cảnh sát.
Các nhà máy dệt may, nơi cung ứng hàng hóa may mặc cho một số nhãn hiệu hàng đầu thế giới và cũng là trụ cột của nền kinh tế, vẫn đóng cửa và công bố kế hoạch mở cửa trở lại sau, một hiệp hội lớn, quản lý các nhà sản xuất hàng hóa may mặc, cho biết.
Quyết định giải tán quốc hội được đưa ra sau khi chính phủ hội đàm với người đứng đầu lực lượng võ trang, lãnh tụ các đảng phái chính trị, lãnh tụ sinh viên và một số đại diện của xã hội dân sự, theo tuyên bố của tổng thống.
Chuyến bay đào tẩu của Hasina chấm dứt nhiệm kỳ thứ hai kéo dài 15 năm bà đứng đầu quốc gia 170 triệu dân, nơi bà cai trị 20 năm trong cả thảy 30 năm qua với cương vị là nhà lãnh đạo phong trào chính trị bà thừa hưởng từ cha, Mujibur Rahman, nhà sáng lập nhà nước, sau khi ông bị ám sát năm 1975.
Từ đầu những năm 1990, Hasina có hành động đấu đá và cải tổ quyền lực hầu đối chọi với Zia, đối thủ của bà và là người kế thừa phong trào chính trị của riêng mình từ chồng là Ziaur Rahman, một nhà cai trị bị ám sát năm 1981.
Làn sóng biểu tình chống lại Hasina một phần là do tình trạng đói khổ. Sau nhiều năm kinh tế tăng trưởng vun vút khi ngành may mặc được mở rộng, nền kinh tế $450 tỷ nay phải khổ sở với tình trạng nhập cảng tốn kém và lạm phát, dẫn tới chính phủ phải cầu cứu Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF.
Hasina bị tố cáo ngày càng trở nên độc đoán, trong đó nhiều kẻ thù chính trị của bà bị cầm tù. Dân chúng vui mừng khôn xiết khi bà quyết định từ chức, họ xông vào khuôn viên nguy nga tại dinh thự sau khi bà bỏ của chạy lấy người hôm Thứ Hai, cuỗm đi mớ tư trang và TV mà không bị ai phản đối.
Trước đó, Tổng Thống Shahabuddin nói rằng chính phủ lâm thời sẽ tổ chức bầu cử ngay sau khi tiếp quản. Tổng Tư Lệnh Quân Đội, Tướng Waker-Uz-Zaman, dự trù gặp gỡ các nhà lãnh đạo sinh viên để bàn bạc việc thành lập chính phủ.
Hasina lên đường tới Ấn Độ và đang ở trong một căn nhà an ninh, bên ngoài New Delhi.
Truyền thông Ấn Độ từng đưa tin Hasina có thể lưu vong tới Anh Quốc, nơi gia đình bà sinh sống, trong đó có một cháu gái là bộ trưởng chính phủ. Reuters chưa kiểm chứng được kế hoạch của Hasina.
Bộ Nội Vụ Anh Quốc từ chối bình luận về trường hợp cụ thể của Hasina.
Ngoại Trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nói với quốc hội Bangladesh rằng New Delhi từng nhiều lần “khuyến cáo kiềm chế và hối thúc giải quyết bất ổn bằng hình thức đối thoại.”
Các nhà lãnh đạo sinh viên cho biết họ muốn người đoạt giải Nobel Hòa Bình Muhammad Yunus làm cố vấn trưởng cho chính phủ lâm thời và phát ngôn viên của Yunus cho biết ông đồng ý.
Yunus, 84 tuổi, và nhà băng Grameen Bank do ông sở hữu giành Giải Nobel Hòa Bình năm 2006 vì đề án giúp hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói bằng cách phát chẩn các khoản vay nhỏ dưới $100 cho người nghèo tại vùng nông thôn Bangladesh. Ông từng bị tòa án truy tố vào Tháng Sáu với tội trạng tham ô nhưng ông phủ nhận.
Nahid Islam, một nhân vật chính tổ chức chiến dịch chống lại Hasina, cho biết trong một đoạn băng thu hình: “Chúng tôi không chấp nhận bất kỳ chính phủ nào khác ngoài chính phủ do chúng tôi đề nghị.”
Các nhà lãnh đạo sinh viên cũng cho biết họ nhận được tin tức ghi nhận các cuộc tấn công nhắm vào các dân tộc thiểu số, trong đó có cả các đền thờ Hindu tại quốc gia phần đông dân là tín đồ Hồi Giáo, và kêu gọi kiềm chế vì hành động đó có thể làm tổn hại tới phong trào biểu tình. (TTHN)
