Báo Việt Nam
MOSCOW, Nga (NV) – Thủ Tướng Đức Olaf Scholz và Tổng Thống Nga Vladimir V. Putin tổ chức cuộc điện đàm trong một giờ đồng hồ hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Mười Một, đây là cuộc thảo luận đầu tiên giữa Putin và một nhà lãnh đạo đương nhiệm đứng đầu một cường quốc Tây Phương từ cuối 2022, theo The New York Times.
Giới chức Đức cho biết cuộc điện đàm tập trung vào triển vọng chấm dứt chiến tranh tại Ukraine.
Điện Kremlin xác nhận cuộc điện đàm và cho biết Scholz là người khởi xướng.
Scholz kêu gọi Putin đình chiến, cho rằng Nga không đạt được mục tiêu đã đề ra sau gần ba năm, theo bản tường trình cuộc điện đàm được chính phủ Đức ghi nhận. Scholz lên án các cuộc tấn công mà Nga nhắm vào hạ tầng cơ sở dân sự và bảo đảm với Putin rằng Đức sẽ tiếp tục yểm trợ cho Ukraine.
Thủ Tướng Scholz cũng nói với Putin rằng ông tin rằng việc Bắc Hàn khai triển quân đội tiếp tay cho Nga trong cuộc xâm lược Ukraine đồng nghĩa với hành động leo thang nghiêm trọng, theo bản tường trình.
Mặc dù Scholz phần nào lên án cuộc xâm lược của Nga, cuộc điện đàm cho thấy rằng tiến trình tư liên giữa Điện Kremlin và các cường quốc Tây Phương có thể xảy ra nhiều hơn, sau khi Donald Trump đắc cử tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử tại Hoa Kỳ.
Trump bỏ ngỏ việc Mỹ tiếp tục quân viện cho Ukraine và hứa hẹn đốc thúc tổ chức các cuộc hòa đàm ngay tức khắc, làm khuynh hướng Tây Phương ủng hộ Ukraine trong nỗ lực xua tan quân xâm lược bỗng trở nên bất ổn.
Tổng Thống Putin nói với nhà lãnh đạo đồng cấp Đức rằng nếu muốn đạt được thỏa thuận hòa bình tại Ukraine, tất cả đều phải dựa trên “thực tế về lãnh thổ mới và quan trọng nhất là giải quyết cho bằng được căn nguyên dẫn tới xung đột,” theo Điện Kremlin.
Putin nhiều lần bóng gió về điều này nhằm ám chỉ rằng Nga nhất quyết không trả lại những vùng đất Ukraine bị Nga chiếm đóng và bằng mọi giá phải bảo đảm rằng Ukraine sẽ không thuộc về bất kỳ một liên minh quân sự nào, hay nói cách khác, là Ukraine không được gia nhập NATO.
Điện Kremlin cho biết Putin nói với Scholz rằng ông sẵn sàng nối lại các cuộc hòa đàm với Kyiv trên các phương diện đó.
Christian Mölling, từng là chuyên gia an ninh tại Hội Đồng Bang Giao Đức, cho biết việc Trump được cho là dốc sức tổ chức hòa đàm giữa Nga và Ukraine có thể là một trong các nguyên nhân dẫn tới cuộc điện đàm giữa Putin và Scholz trong thời điểm hiện tại. “Các quốc gia Âu Châu lo ngại rằng Trump có thể đưa ra những điều kiện trong cuộc hòa đàm vượt quá tầm kiểm soát của họ,” Mölling cho biết. “Để cho chắc ăn, các cường quốc Âu Châu cũng muốn có mặt tại bàn đàm phán.”
Nhưng Mölling cảnh cáo rằng cuộc điện đàm cũng có thể tạo ra rủi ro. “Mỗi bên sẽ tận dụng cuộc nói chuyện để bảo vệ lý lẽ của mình,” ông nói, lưu ý rằng Putin có thể nói rằng Âu Châu không có lựa chọn nào khác ngoài việc nhượng bộ và ngồi vào đàm phán.
Tại Nga, các nhà bình luận thân Kremlin cũng nói rằng cuộc điện đàm là bằng chứng cho thấy Tây Phương không cách nào cô lập được Nga.
“Lý do dẫn tới cuộc điện đàm là việc Scholz sắp tham gia tranh cử và cử tri đang quyết liệt yêu cầu Đức vận động cho hòa bình, không phải chiến tranh,” Sergei Markov, một phân tích gia chính trị tại Moscow và cũng từng là cố vấn cho Điện Kremlin, viết trên Telegram. “Chúng tôi đang chờ những cuộc gọi khác từ giới lãnh đạo Tây Phương.”
Thủ Tướng Đức cũng nói chuyện với Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước khi điện đàm Putin và dự định gọi lại cho Zelensky để cập nhật tin tức. Phát ngôn viên của Scholz cho biết buổi điện đàm được Đức phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong khối cường quốc G7.
Trong phần phát biểu hàng đêm tại Kyiv, Zelensky mô tả việc Scholz quyết định điện đàm với Putin là “một cái hộp Pandora.”
“Hiện thời có thể Putin vẫn tiếp tục điện đàm với các quốc gia khác,” Zelensky nói. “Nói đi nói lại thì cũng chỉ có bấy nhiêu đó thôi. Và đây chính là điều Putin mong muốn từ lâu: một thứ vô cùng quan trọng đối với ông ấy là tìm cách thoát khỏi vòng cô lập và tiến hành các cuộc đàm phán thông thường nhưng thực chất không đem lại kết quả gì cả.”
Cuộc điện đàm cũng có thể hữu ích cho Scholz trong chính trường Đức. Trước cuộc bầu cử sớm vào Tháng Hai, Scholz đang phải đối đầu với các đảng phái chính trị hùng mạnh bên ngoài chính trường chính thống, yêu cầu đàm phán với Nga.
Scholz từng nói vào Tháng Mười rằng ông sẵn sàng nối lại đường dây tư liên trực tiếp với Putin, nhưng Dmitry S. Peskov, phát ngôn viên Điện Kremlin, bác bỏ ý định này nhiều lần, nói rằng không việc gì hai bên phải điện đàm, theo truyền thông Nga.
“Chúng tôi đang lắng nghe Berlin, với việc Scholz nói rằng Đức sẵn sàng đối thoại,” Peskov nói với các phóng viên vào ngày 19 Tháng Mười. “Những lời lẽ này vô cùng quan trọng, vì chỉ mới đây thôi, Đức là một trong nhóm các quốc gia Tây Phương từ chối liên lạc với Putin bằng mọi cách.” (TTHN)
