Trong những năm gần đây, cà phê liên tục là chủ đề gây tranh luận về tác động tới sức khỏe. Có người không thể thiếu thức uống này, có người cảm thấy mệt sau khi dùng.
Với những người duy trì 1-3 cốc cà phê mỗi ngày, câu hỏi đặt ra là: uống lâu dài sẽ ảnh hưởng ra sao? Dù không có câu trả lời chung cho tất cả, 5 tác động dưới đây thường xuyên được ghi nhận.
1. Tỉnh táo nhanh nhưng dễ hình thành phụ thuộc
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu, cà phê giúp bạn tỉnh táo, tăng khả năng tập trung và tốc độ phản ứng nhờ tác động lên các chất dẫn truyền thần kinh trong não. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ mang tính tạm thời. Nếu bạn sử dụng thường xuyên, cơ thể sẽ dần “quen”, cần lượng nhiều hơn để đạt hiệu quả như cũ. Đáng lưu ý, cà phê không bổ sung năng lượng mà chỉ che giấu cảm giác mệt mỏi, khiến người dùng dễ bỏ qua nhu cầu nghỉ ngơi thực sự.
2. Ảnh hưởng đến chuyển hóa và cân nặng
Một số nghiên cứu cho thấy tiêu thụ cà phê ở mức hợp lý có thể liên quan đến tăng nhẹ chuyển hóa cơ bản và khả năng đốt cháy chất béo. Tuy nhiên, theo tạp chí Dinh dưỡng lâm sàng Mỹ, tác động này khá hạn chế và khác biệt giữa từng người. Cà phê không cung cấp năng lượng, nên uống khi đói có thể ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn, gây dao động đường huyết và dẫn đến ăn bù về sau. Vì vậy, đây chỉ nên là yếu tố hỗ trợ, không thể thay thế chế độ ăn và vận động.
3. Dễ gián đoạn giấc ngủ
Cà phê có thể làm chậm thời gian đi ngủ và giảm chất lượng giấc ngủ, bao gồm giảm thời gian ngủ sâu. Tác động này không chỉ xảy ra khi uống cà phê vào buổi tối mà có thể kéo dài nhiều giờ sau khi uống, do thời gian chuyển hóa trong cơ thể khoảng 6-8 giờ ở một số người. Việc ngủ kém có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa, tâm trạng và hệ miễn dịch.
4. Gây kích ứng dạ dày ở một số người
Theo tạp chí Tiêu hóa Bắc Âu, cà phê kích thích tiết axit dạ dày, vì vậy có thể gây khó chịu như ợ nóng, trào ngược hoặc đau âm ỉ, đặc biệt nếu bạn uống lúc đói. Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào cơ địa từng người. Dù một số người có thể “quen”, điều đó không đồng nghĩa với việc không có tác động. Người có bệnh dạ dày cần đặc biệt thận trọng và tránh uống khi bụng rỗng.
5. Tác động đến tim mạch ở người nhạy cảm
Sau khi uống cà phê, một số người có thể gặp tình trạng tim đập nhanh, đổ mồ hôi hoặc lo âu nhẹ do hệ thần kinh giao cảm bị kích thích. Ở nhóm nhạy cảm, nhịp tim và huyết áp có thể tăng trong thời gian ngắn. Dù thường là tạm thời, việc sử dụng cà phê nhiều lần mỗi ngày có thể tạo hiệu ứng tích lũy, đặc biệt ở người có nguy cơ tăng huyết áp.
Cà phê không hoàn toàn tốt hay xấu, điều quan trọng là lượng dùng, thời điểm và phản ứng cá nhân. Uống cà phê lâu dài có thể mang lại cả lợi ích lẫn rủi ro. Thay vì phụ thuộc, bạn nên xem đây là công cụ hỗ trợ tạm thời, đồng thời theo dõi các thay đổi về giấc ngủ, tiêu hóa và tim mạch để điều chỉnh kịp thời.
Báo Việt Nam