TEL AVIV, Israel (NV) – Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu đang thúc ép Tổng Thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng tái khởi động cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran sau cuộc bầu cử tại Mỹ trong tuần này. Tờ Financial Time (FT) dẫn tin từ những người am hiểu tình hình cho biết hôm Thứ Hai, 2 Tháng Mười Một.
Trong một cuộc điện thoại vào Thứ Bảy, ông Netanyahu đã hối thúc ông Trump nối lại các hoạt động quân sự sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Thứ Ba, 3 Tháng Mười Một, ngày bầu cử giữa kỳ ở Mỹ. Tuy nhiên, tổng thống Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng, theo FT.

Một quan chức Mỹ xác nhận hai nhà lãnh đạo đã có cuộc trao đổi. Theo đó, ông Netanyahu, người đang phải chật vật để duy trì quyền lực sau cuộc bầu cử không ngã ngũ tại Israel tuần trước, muốn nối lại các hành động thù địch, nhưng ông Trump thì “chưa sẵn sàng cho điều đó”. Thông tin chi tiết về cuộc điện đàm này được trang Axios đưa tin đầu tiên.
“Mỹ đang trao cơ hội cuối cùng cho các nỗ lực ngoại giao, trong khi chính phủ của ông Netanyahu thực sự không muốn thấy một thỏa thuận nào cả, họ muốn giải quyết vấn đề Iran bằng biện pháp quân sự,” một trong những nguồn tin của FT cho biết.
Giới chức tại Trung Đông cảnh báo vào cuối tuần qua rằng, nếu xung đột bùng phát trở lại, mức độ ác liệt có thể sẽ cao hơn những lần trước, vốn từng gây bất ổn cho khu vực và tạo ra sự hỗn loạn trên thị trường năng lượng quốc tế.
Các nỗ lực hòa giải trong khu vực, do Qatar dẫn đầu, đang cố gắng thúc đẩy một thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran, dựa trên một phiên bản kế hoạch bảy ngày do phía Iran đề xuất tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào Tháng Mười. Các quan chức Iran đã có cuộc thảo luận với các bên trung gian tại Doha vào cuối tuần qua, sau khi một nhóm đàm phán của Qatar dành cả ngày Thứ Sáu để tiến hành thảo luận tại Tehran.
Theo đề nghị này, Iran sẽ cho phép tàu thuyền lưu thông tự do qua eo biển Hormuz nếu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, cho phép Tehran xuất khẩu dầu mỏ và giải tỏa một phần tài sản của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài.
Sau đó, các bên sẽ khởi động lại đàm phán để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên, tiến trình này vẫn chưa đạt được nhiều kết quả khả quan do Washington và Tehran, vốn luôn ngờ vực nhau, theo FT, vẫn đang tranh cãi về trình tự thực hiện các bước cũng như số phận của 440 kg uranium làm giàu ở mức độ cao mà Iran đang nắm giữ.
Một nguồn tin nắm rõ các cuộc đàm phán cho biết, phía Mỹ muốn Iran đồng ý với để các kiểm sát viên từ Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (IAEA) tiếp cận những cơ sở hạt nhân trọng yếu, nơi được cho là đang lưu giữ kho uranium của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, hôm Thứ Hai cho biết: “Nếu các yêu cầu của Iran được đáp ứng, thì việc khôi phục an ninh tại eo biển Hormuz và bắt đầu tiến trình đàm phán trong thời gian ngắn là điều hoàn toàn khả thi”.
Ông nói thêm: “Về phía chúng tôi, việc trao đổi thông điệp vẫn đang tiếp diễn”. Theo ông, Iran đã chuyển các “yêu cầu chính đáng” của mình tới phía Mỹ, và giờ đây quyết định nằm ở phía Mỹ, theo FT. (KL)