Báo Việt Nam
Ngôi đình cổ ở Nghệ An không chỉ sở hữu kiến trúc độc đáo mà còn gắn với giai thoại được người dân địa phương dựng xong chỉ trong một đêm.
Đình Hậu thuộc xã Quan Thành (tỉnh Nghệ An) được người dân địa phương khởi dựng từ hàng trăm năm trước. Đình thờ Thành hoàng Thung Lĩnh Triệu Cơ Nguyễn Tướng Công, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang và thần Cao Sơn – Cao Các…
Ngôi đình sở hữu kiến trúc độc đáo theo kiểu chữ “khẩu”, gồm bái đường, tả vu, hữu vu và hậu cung. Trong đó, bái đường và hậu cung được bố trí song song với nhau, tả vu và hữu vu cũng nằm đối xứng, tạo nên một khoảng sân lộ thiên ở trung tâm.
Bái đường là hạng mục có niên đại sớm nhất trong tổng thể kiến trúc đình. Công trình gồm 5 gian, 6 vì kèo với quy mô bề thế. Tại gian giữa treo bức hoành phi khắc bốn chữ Hán “Thuần phong hậu tục”, mang ý nghĩa đề cao những giá trị đạo đức, nếp sống tốt đẹp của người dân địa phương.
Một trong những nét đặc sắc của đình Hậu là hệ thống chân cột được đặt trên các tảng đá có thiết kế riêng biệt. Xung quanh chân cột gỗ được khoét rãnh tròn, phần kê chân cột cao hơn rãnh khoảng 1cm. Kết cấu này giúp nước đọng trong rãnh, hạn chế mối mọt, kiến và các loại côn trùng bò lên cột gỗ.
Phần lớn kết cấu bái đường được làm bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương. Đặc biệt, công trình không xây tường hai bên mà để thoáng, tạo không gian rộng rãi và thông gió tự nhiên.
Nghệ thuật trang trí tại đình mang đậm dấu ấn truyền thống với nhiều đề tài quen thuộc như vinh quy bái tổ, đánh cờ, cầm – kỳ – thi – họa, cùng các linh vật long, ly, quy, phượng. Những tác phẩm chạm khắc này có giá trị thẩm mỹ cao, phản ánh trình độ nghệ thuật của các nghệ nhân xưa.
Hai nhà tả vu và hữu vu được xây dựng theo kiểu chồng diêm nhiều mái. Phần dưới 3 mặt xây tường, phần trên 4 mặt khép kín, tạo nên diện mạo kiến trúc riêng biệt so với nhiều ngôi đình cổ khác trong khu vực.
Giữa bái đường và hậu cung là khoảng sân gạch rộng. Tại đây còn lưu giữ một chiếc khánh cổ bằng đá, thường được sử dụng trong các nghi lễ quan trọng tại đình. Theo các bậc cao niên, để tránh xung đột giữa các làng trong xã, đình Hậu đã được người dân địa phương dựng trong 1 đêm.
Với nhiều giá trị to lớn, đình Hậu đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2002. Nơi đây cũng trở thành địa điểm sinh hoạt văn hoá cộng đồng, giải trí của người dân trong làng.
