Báo Việt Nam
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Joe Biden công bố một đề nghị toàn diện nhằm cải cách Tối Cao Pháp Viện, kêu gọi các nhà lập pháp vạch ra chính sách giới hạn nhiệm kỳ và hình thành một bộ luật đạo đức “nhằm khôi phục lòng tin với lãnh vực tư pháp” và “trách nhiệm giải trình” liên quan tới chín thẩm phán của tòa án, Đài BBC loan tin hôm Thứ Hai, 29 Tháng Bảy.
Tối Cao Pháp Viện, thiên về bảo thủ, trở thành một chiến trường chính trị trong những năm gần đây, trong đó có chín thẩm phán – được bổ nhiệm không thông qua bỏ phiếu và có thể phục vụ trọn đời – đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của người Mỹ trên tất cả phương diện, từ phá thai cho tới môi trường.
Biden cũng kêu gọi các nhà lập pháp thông qua một tu chính án trong hiến pháp, hạn chế quyền miễn truy tố của tổng thống, đây là hành động được coi là sẽ lật ngược phán quyết gần đây do Tối Cao Pháp Viện đưa ra.
Nỗ lực cải cách Tối Cao Pháp Viện khó có thể được Quốc Hội thông qua.
Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana) lên tiếng phản hồi lời kêu gọi của Biden vào sáng Thứ Hai, bảo rằng đề nghị này sẽ “làm nghiêng cán cân quyền lực” và hủy hoại nền pháp trị của Hoa Kỳ. Chắc chắn, Johnson quả quyết, đề nghị này không thể nào vượt ngưỡng cửa Hạ Viện do Đảng Cộng Hòa kiểm soát, Đài NBC đưa tin.
Tuy nhiên, Đảng Dân Chủ hy vọng rằng việc hối thúc thực hiện cải cách có thể giúp thu hút cử tri trước cuộc bầu cử Tháng Mười Một 2024.
Tối Cao Pháp Viện đưa ra phán quyết về hàng loạt các vụ án lịch sử trong hai năm qua, bắt đầu bằng việc chấm dứt quyền phá thai theo hiến pháp vào Tháng Sáu 2022.
Đồng thời, tòa án này cũng bị ám ảnh bởi các cáo buộc vi phạm đạo đức tư pháp, đặc biệt là sau khi các nhà báo điều tra Thẩm phán Clarence Thomas vì không báo cáo về quà tặng.
Trong một bài xã luận đăng trên tờ Washington Post sáng Thứ Hai, Biden cho biết “những gì đang diễn ra không bình thường chút nào.”
“Các phán quyết làm công chúng mất niềm tin vào các quyết định của tòa án, trong đó có cả những quyết định ảnh hưởng tới quyền tự do cá nhân,” Tổng Thống Biden viết trên tờ Washington Post. “Tòa án và người dân đang vô cùng bất hòa với nhau.”
Để giải quyết mối âu lo, Biden đưa ra đề nghị chấm dứt chính sách bổ nhiệm trọn đời tại Tối Cao Pháp Viện.
Thay vào đó, Biden cho rằng sau mỗi hai năm, tổng thống đương nhiệm nên bổ nhiệm một thẩm phán mới cho Tối Cao Pháp Viện, và người này sẽ phục vụ trong thời gian 18 năm.
Những người từng ủng hộ cải cách cũng đề nghị rằng việc giới hạn nhiệm kỳ 18 năm sẽ giúp Tối Cao Pháp Viện không bị chính trị ảnh hưởng đồng thời làm cho tòa án cân bằng hơn và đại diện cho người dân nhiều hơn.
Ngoài ra, Biden còn đang thúc giục Quốc Hội thiết lập một bộ luật đạo đức mới, buộc các thẩm phán phải tiết lộ việc nhận quà cáp và tránh các hoạt động chính trị công khai.
Mặc dù vào năm ngoái, lần đầu tiên trong lịch sử, Tối Cao Pháp Viện ban hành bộ luật đạo đức, nhưng bộ luật này không có bất kỳ quy tắc nào để thực thi.
Vấn đề cuối cùng, đó là Tổng Thống Biden hy vọng thông qua một tu chính án trong hiến pháp Hoa Kỳ, trong đó sẽ lật ngược phán quyết do Tối Cao Pháp Viện đưa ra vào ngày 1 Tháng Bảy, tuyên bố cựu Tổng Thống Donald Trump và các cựu tổng thống khác được miễn truy tố hình sự.
Trong phán quyết tốn nhiều giấy mực, các thẩm phán tại Tối Cao Pháp Viện nhận thấy rằng tổng thống được miễn truy tố khi đó là “hành vi chính thức” và chỉ bị truy tố khi đó là “hành vi không chính thức.”
Đảng Cộng Hòa phản đối những nỗ lực cải cách Tối Cao Pháp Viện.
Hôm Chủ Nhật, Thượng Nghị Sĩ South Carolina Lindsey Graham nói với Đài CBS, rằng Đảng Dân Chủ không hề nỗ lực cải cách Tối Cao Pháp Viện khi một nhóm thẩm phán có khuynh hướng tự do hơn đang “đưa ra những ý kiến vừa lòng Đảng Dân Chủ.”
Đầu tháng này, Trump cũng mô tả nỗ lực cải cách Tối Cao Pháp Viện là một cuộc tấn công “bất hợp pháp” và “vi hiến” nhắm vào thể chế “thiêng liêng.”
Chiều Thứ Hai, Tổng Thống Biden dự trù phát biểu về các cải cách do ông đề nghị tại một sinh hoạt diễn ra ở Austin, Texas. (TTHN)
