Đái tháo đường là căn bệnh mạn tính đòi hỏi người mắc phải tự quản lý nghiêm ngặt mỗi ngày. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA), phần lớn thất bại trong việc kiểm soát đường huyết không xuất phát từ thiếu thuốc mà do những sai lầm trong tự chăm sóc và sự thiếu hiểu biết về bệnh.

Tiến sĩ, bác sĩ Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, có tới 10 sai lầm phổ biến mà bệnh nhân đái tháo đường thường mắc.  

1. Chỉ nhìn vào chỉ số đường huyết mà “bỏ quên” các yếu tố đi kèm: Nhiều bệnh nhân chỉ quan tâm đến chỉ số đường huyết mà bỏ qua hoặc xem nhẹ các yếu tố nguy cơ đi kèm như: thừa cân, tăng huyết áp, bệnh thận mạn, hay vữa xơ động mạch… 

Nguyên nhân của tình trạng này là người bệnh thiếu kiến thức tổng quan trong khi bác sĩ điều trị đôi khi quá tập trung vào việc kiểm soát đường máu mà chưa nhận diện, đánh giá hết các biến chứng âm thầm.

2. Tự ý ngừng thuốc khi đường huyết trở về bình thường: Đây là sai lầm rất phổ biến. Khi thấy chỉ số đường huyết ổn định, nhiều người bệnh lầm tưởng đã khỏi bệnh. Bên cạnh đó, tâm lý lo tác dụng phụ kéo dài, sợ bị “phụ thuộc vào thuốc” hoặc nghe theo các lời truyền miệng dân gian đã khiến không ít bệnh nhân tự ý bỏ phác đồ điều trị của bác sĩ.

Kiểm tra đường huyết cho người bệnh. Ảnh: N. Huyền 

3. Sợ tiêm và trì hoãn sử dụng Insulin: Ngay cả khi có chỉ định bắt buộc phải duy trì đường tiêm, người bệnh vẫn tìm cách trì hoãn vì nỗi sợ kim tiêm hoặc do tiếp nhận thông tin sai lệch. Nhiều người mặc định rằng “tiêm insulin tức là đã rơi vào giai đoạn cuối” hoặc lo sợ “nếu đã tiêm rồi thì sau này sẽ bị lệ thuộc hoàn toàn vào thuốc”.

4. Không theo dõi đường huyết định kỳ: Lo tốn kém chi phí, sợ hoặc ngại phải lấy máu xét nghiệm, nhiều bệnh nhân không duy trì việc kiểm tra đường huyết định kỳ theo chỉ dẫn. 

5. Kiêng khem quá mức cần thiết: Tâm lý lo ngại ăn vào sẽ làm tăng đường huyết hoặc cho rằng liều thuốc tăng lên do ăn uống khiến nhiều bệnh nhân thực hiện chế độ kiêng khem cực đoan (như cắt bỏ hoàn toàn tinh bột, chỉ ăn rau, bỏ bữa sáng…). Việc ăn càng ít càng tốt này có thể dẫn đến suy nhược cơ thể và rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.

6. Sập bẫy thuốc “gia truyền” và thực phẩm chức năng: Mong muốn khỏi hẳn bệnh và lo sợ tác dụng phụ lâu dài của thuốc Tây y, không ít người bệnh đã đặt niềm tin mù quáng vào các bài thuốc “gia truyền” không rõ nguồn gốc hoặc các loại thực phẩm chức năng được quảng cáo thổi phồng là “điều trị tận gốc”.

7. Quá tập trung trị tăng đường huyết, bỏ quên hạ đường huyết: Do thiếu kiến thức tổng quát, người bệnh thường chỉ lo sợ đường huyết tăng cao mà bỏ quên mối nguy hiểm từ việc hạ đường huyết. 

8. Ngó lơ các biến chứng ở bàn chân: Do tổn thương thần kinh ngoại biên, người bệnh đái tháo đường thường bị giảm cảm giác và không thấy đau đớn khi có tổn thương ở chân. Từ đó dẫn đến những sai lầm tai hại như đi chân đất, tự ý cắt các vết chai chân tại nhà, dễ gây ra các vết loét nhiễm trùng nghiêm trọng dẫn đến nguy cơ đoạn chi.

9. Lười tái khám và tầm soát định kỳ mắt, thận: Các biến chứng của đái tháo đường thường diễn tiến âm thầm và ở giai đoạn sớm hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, việc người bệnh chủ quan, chờ đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám sẽ khiến các tổn thương ở mắt và thận trở nên rất khó phát hiện và không điều trị kịp thời so với việc tuân thủ tầm soát định kỳ theo khuyến cáo.

10. Luyện tập thể dục không khoa học: Tập thể dục rất tốt cho người bệnh tiểu đường nhưng việc luyện tập quá sức hoặc tập khi bụng rỗng mà không ăn bổ sung trước đó là sai lầm nghiêm trọng, rất dễ kích hoạt các cơn hạ đường huyết nguy hiểm tính mạng trong và sau quá trình tập luyện.