Theo NSND Lê Tiến Thọ – nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc, Giáo sư Hoàng Chương là người có công lớn trong việc thành lập và lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn phát huy nghệ thuật dân tộc (nay là Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa dân tộc). Bằng tâm huyết và tài năng, ông đã đưa đơn vị vượt qua muôn vàn khó khăn để bắt nhịp kịp thời với Nghị quyết Trung ương 5 Khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

NSND Lê Tiến Thọ.

PGS.TS. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân nhận định, bên cạnh vai trò là một nhà nghiên cứu chuyên sâu, GS Hoàng Chương còn là một nhà tổ chức, quản lý mẫn cán và xuất sắc. Ở vai trò này, ông đã biến nhiều cái không thể thành có thể. Bằng tình yêu trong sáng và niềm tin mãnh liệt, ông đã thuyết phục được đông đảo trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân và các nhà lãnh đạo cùng chung tay vào sự nghiệp bảo tồn văn hóa dân tộc.

Dấu ấn của GS Hoàng Chương được thể hiện qua hàng loạt dự án và công trình mang giá trị thực tiễn cao: Thành lập Tạp chí Văn Hiến và Giải thưởng Đào Tấn. Triển khai hiệu quả các đề án đưa văn hóa giao thông vào cộng đồng thông qua nghệ thuật và phục hồi nghệ thuật Bài chòi tại Thủ đô Hà Nội. Tổ chức nhiều hội thảo khoa học về danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, cũng như bảo tồn và cách tân nghệ thuật sân khấu truyền thống.

Làm chủ biên và tác giả của nhiều công trình nghiên cứu đồ sộ như: Nghệ thuật Tuồng Bắc, Đặc trưng Cải lương, Tuồng và võ thuật, Đi tìm vẻ đẹp của Sân khấu dân tộc, Tống Phước Phổ – cây đại thụ Tuồng, Tuồng – báu vật của văn hóa dân tộc… Tích cực hoạt động văn hóa đối ngoại, cùng các nghệ sĩ đưa nghệ thuật Việt Nam ra quốc tế và kết nối với các học giả là người Việt Nam ở nước ngoài.

Bên cạnh mảng nghiên cứu, theo nhà nghiên cứu Phạm Việt Long, một trong những di sản mang tầm chiến lược nhất của GS Hoàng Chương là việc khởi xướng chương trình Sân khấu học đường từ đầu những năm 2000.

Chương trình này được triển khai thí điểm từ năm 2000 thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành văn hóa và giáo dục. Thay vì chỉ học qua sách vở, học sinh được trực tiếp gặp gỡ nghệ nhân, xem biểu diễn và trải nghiệm các loại hình như tuồng, chèo, cải lương, dân ca và bài chòi.

Theo quan điểm mà GS Hoàng Chương nhiều lần nhấn mạnh, việc bảo tồn không chỉ dừng lại ở sưu tầm hay phục dựng mà cốt lõi là phải tạo dựng được lớp người biết thưởng thức, trân trọng và đồng cảm với di sản. Do đó, Sân khấu học đường không đặt mục tiêu đào tạo nghệ sĩ chuyên nghiệp mà hướng tới việc bồi dưỡng sự hiểu biết và xây dựng lớp công chúng tương lai.

Sau hơn hai thập niên, mô hình này đã được nhiều địa phương và trường học vận dụng rộng rãi, mở ra hướng tiếp cận mang tính chiến lược cho công tác bảo tồn di sản tại Việt Nam.

 GS Hoàng Chương là 1 trong 6 người thuộc giới văn học nghệ thuật vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới. Bên cạnh đó, ông còn nhận được nhiều phần thưởng cao quý khác như Huân chương Lao động hạng Nhất và danh hiệu Công dân ưu tú của Thủ đô Hà Nội.

Tại hội thảo, nhiều tham luận đều khẳng định nhân cách và sự nghiệp của GS Hoàng Chương để lại bài học sâu sắc về sự tận hiến cho văn hóa dân tộc, phục vụ nhân dân. Việc đề xuất đặt tên đường mang tên Giáo sư Hoàng Chương không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho một “cây đại thụ” của nền nghệ thuật truyền thống, mà còn là cách thiết thực để tôn vinh và lưu truyền các giá trị văn hóa cao đẹp cho thế hệ mai sau.

Giáo sư Hoàng Chương qua đờiGiáo sư Hoàng Chương – Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Viện trưởng Viện Nghiên cứu bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc, qua đời lúc 14h25 ngày 5/6 tại Hà Nội, hưởng thọ 94 tuổi.