Thậm chí, nhiều gia đình còn cắt bỏ hoàn toàn nước lọc, thay bằng các loại nước lá, nước mát tự nấu liên tục trong nhiều ngày.

Chị Mai Lan (Tây Hồ, Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Suốt một tuần nắng nóng đỉnh điểm, chị ninh nước đỗ đen, làm nước sấu ngâm cho cả nhà uống thay nước lọc. Lo lắng cho con gái sắp bước vào kỳ thi lớp 10 căng thẳng, chị còn nấu đủ loại nước bí đao với mía, quả la hán, lá cơm nếp để con mang đi học mỗi ngày.

Theo TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), tình trạng lạm dụng thực phẩm “mát” như gia đình chị Lan hiện nay khá phổ biến.

Uống quá nhiều nước ép trái cây không có lợi cho sức khỏe. Ảnh minh họa: N. Huyền 

Không có loại quả đơn lẻ nào giúp “hạ nhiệt” cơ thể

Theo chuyên gia, cơ thể con người không có cơ chế “giải nhiệt” nhờ một loại thực phẩm riêng lẻ nào. Nhiệt độ cơ thể được điều hòa bởi vùng dưới đồi của não bộ thông qua các cơ chế sinh lý như tiết mồ hôi, giãn mạch máu ngoài da, điều chỉnh lưu lượng máu và cân bằng nước, điện giải.

“Không có loại quả nào đủ khả năng thay thế những cơ chế này. Điều mà các loại trái cây thực sự mang lại là nước, vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa. Chúng góp phần hỗ trợ cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết nóng bức chứ không phải trực tiếp làm giảm nhiệt độ cơ thể”, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh. 

Dữ liệu của Trung tâm Nghiên cứu Dinh dưỡng Con người (Bộ Nông nghiệp Mỹ) cho thấy 100g dưa hấu chứa khoảng 91-92g nước, khoảng 30 kcal và 7-8g carbohydrate. Nhiều người trong mùa nóng ăn gần nửa quả dưa hấu mỗi ngày đồng nghĩa đã nạp vào cơ thể một lượng carbohydrate đáng kể.

Trong khi đó, một quả dừa tươi chứa khoảng 300-400ml nước, cung cấp kali, magnesi và một lượng đường tự nhiên nhất định. Đây là thức uống tốt trong những ngày nóng nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, theo chuyên gia, việc uống liên tục 3-4 quả dừa mỗi ngày trong thời gian dài không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người, đặc biệt là người mắc bệnh thận hoặc cần hạn chế kali.

Không loại nước ép nào thay được nước lọc

Điều khiến chuyên gia dinh dưỡng lo ngại hơn là việc quá nhiều thông tin một chiều khiến người dân hình thành tâm lý đi tìm “thần dược giải nhiệt”. 

“Nhiều người uống nước dừa thay nước lọc, uống nước ép trái cây cả ngày hoặc sử dụng liên tục các loại nước thảo mộc với niềm tin rằng dùng càng nhiều càng tốt. Trên thực tế, tôi đã gặp không ít trường hợp như vậy. Có người uống vài lít nước dừa mỗi ngày vì nghĩ ‘bù điện giải tự nhiên’. Có người ăn gần nửa quả dưa hấu để chống nóng. Có người uống 2-3 cốc nước ép trái cây vì nghĩ đó là lựa chọn lành mạnh hơn nước ngọt”, Tiến sĩ Giang thông tin.

Theo các chuyên gia, dù nhiều loại trái cây mang lại lợi ích cho sức khỏe và góp phần bổ sung nước cho cơ thể nhưng không thể thay thế vai trò thiết yếu của nước lọc. Trong những ngày nắng nóng, điều quan trọng nhất vẫn là uống đủ nước, bổ sung chất điện giải khi cần thiết và duy trì chế độ ăn uống cân bằng để cơ thể hoạt động hiệu quả và khỏe mạnh.