Tại hội nghị nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khám bệnh, chữa bệnh BHYT lĩnh vực y, dược cổ truyền do Vụ BHYT- Bộ Y tế tổ chức chiều 29/5, Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết danh mục thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi chi trả của Quỹ BHYT gồm 229 thuốc Đông y, thuốc từ dược liệu, 349 vị thuốc cổ truyền đã góp phần đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền (YHCT).  

Năm 2025, cả nước ghi nhận khoảng 195 triệu lượt khám chữa bệnh BHYT, trong đó tỷ lệ khám chữa bệnh bằng YHCT chỉ chiếm 3,3%, tương đương 7 triệu lượt khám.   

Việt Nam từng đặt mục tiêu đến năm 2025 tăng tỉ lệ BHYT chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong cơ sở khám chữa bệnh tối thiểu là 20% và đến năm 2030 là 30% trong tổng chi phí thuốc. Tuy nhiên, đến nay, con số này mới đạt 5,42%, tương đương 3.160 tỷ đồng.

Mức chi phí này được đánh giá “rất khiêm tốn” so với nguồn dược liệu phong phú, các bài thuốc cổ phương, dân gian, YHCT mà Việt Nam có. 

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà thăm, trò chuyện với bệnh nhân điều trị tại Viện Y học Cổ truyền Quân đội. Ảnh: T.Minh

Cập nhật danh mục thuốc YHCT được BHYT thanh toán 

Thực tế, danh mục thuốc YHCT được ban hành từ năm 2015 đến nay chưa được bổ sung, cập nhật. Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), cho biết có 94 thuốc và 5 loại dược liệu được đề xuất bổ sung vào danh mục. Lần cập nhật danh mục thuốc này ưu tiên các thuốc dược liệu mới, thuốc cổ truyền, dược liệu, vị thuốc được tiêu chuẩn hoá và bào chế hiện đại.

Không có chuyện thuốc YHCT là rẻ bởi giá trị nằm ở công chế biến, nguồn dược liệu, quá trình nghiên cứu và chi phí sản xuất. Vì vậy cần có chính sách chi trả, chi tiêu BHYT hợp lý hơn để kế thừa bảo tồn, nâng cao giá trị và hiện đại hóa thuốc cổ truyền”, bà Trang nhấn mạnh.

Bổ sung danh mục bệnh hiểm nghèo điều trị bằng YHCT được lên thẳng cấp chuyên sâu

Vụ trưởng Vụ BHYT cho biết trong năm 2026, Bộ Y tế sẽ sửa đổi Thông tư 01/2025, trong đó, cập nhật linh hoạt danh mục các bệnh hiếm, hiểm nghèo, bệnh cần điều trị kỹ thuật cao được lên thẳng bệnh viện cấp chuyên sâu, bổ sung cho YHCT.

Đề xuất thông cấp chuyên môn kỹ thuật 62 bệnh thuộc 9 nhóm

GS.TS Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y, dược cổ truyền (Bộ Y tế), cho biết Bộ Y tế đề xuất danh mục các bệnh được thông cấp (nghĩa là được lên thẳng cấp trên mà vẫn được BHYT thanh toán như đúng tuyến) gồm 62 bệnh thuộc 9 nhóm.

– Nhóm Cơ xương khớp gồm 12 bệnh như Bệnh đĩa đệm cột sống cổ, thoái hóa đa khớp, gout, đau thần kinh tọa…

– Nhóm bệnh Thần kinh – tâm thần gồm 12 bệnh: Rối loạn vào giấc và duy trì giấc ngủ, tính tự kỷ ở trẻ em, bệnh dây thần kinh mặt…

– Nhóm Phục hồi di chứng (đột quỵ não, liệt) gồm 8 bệnh: Nhồi máu não, di chứng bệnh mạch máu não, đột quỵ không xác định do xuất huyết hay nhồi máu (tai biến mạch máu não), liệt người…

– Nhóm Tiêu hoá – Gan mật (8 bệnh): Hội chứng ruột kích thích; viêm dạ dày và tá tràng, bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, không có viêm thực quản… 

– Nhóm Da liễu (3 bệnh): Viêm da cơ địa, mày đay, Vẩy nến.

– Nhóm: Thận, tiết niệu – Sinh dục (10 bệnh) gồm: Rối loạn cương dương, hội chứng tiền mãn kinh , rối loạn kinh nguyệt… 

– Nhóm: Hô hấp (4 bệnh): Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm mũi dị ứng…

– Nhóm Tim mạch – Tuần hoàn (4 bệnh) gồm suy giãn tĩnh mạch chi dưới, suy tim… 

– Bệnh khác (1 bệnh): Di chứng do lao. 

Bộ Y tế đề xuất cho phép người tham gia BHYT được đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở YHCT phù hợp với nhu cầu điều trị. Cùng với đó là cơ chế linh hoạt hơn trong việc thay đổi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.

Đối với thủ tục khám chữa bệnh, Bộ Y tế cũng đề xuất mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ YHCT cho một số nhóm người bệnh.

Cụ thể người từ 75 tuổi trở lên có thể được tiếp cận khám chữa bệnh tại các cơ sở YHCT cấp chuyên sâu; riêng tại các bệnh viện châm cứu, bệnh viện YHCT, người từ 60 tuổi trở lên và có chẩn đoán thuộc danh mục bệnh quy định sẽ được tạo điều kiện điều trị.

Bà Trang cho hay dự kiến trong thông tư về khám chữa bệnh tại nhà và y học gia đình tới đây, một số danh mục được xây dựng như dịch vụ châm cứu, YHCT có thể thực hiện tại nhà, điều này rất ý nghĩa đặc biệt với những bệnh nhân tai biến không nằm nội trú mà đưa về gia đình điều trị, chăm sóc lâu dài.

Thẻ BHYT ghi thanh toán 100% vì sao vẫn phải đóng tiền?Nhiều người băn khoăn vì sao thẻ BHYT ghi mức hưởng 100% nhưng vẫn phải đóng thêm tiền giường bệnh hay chi phí điều trị…