Báo Việt Nam
Thời tiết nắng nóng trong mùa thi không chỉ là thử thách về sức khỏe mà còn là “bài kiểm tra sức bền” của não bộ. Một chế độ ăn hợp lý, ngủ đủ, uống nước sẽ giúp các thí sinh duy trì sự tỉnh táo.
Não bộ ‘đuối sức’ khi gặp nắng nóng
Mùa thi đến đúng thời điểm nhiều địa phương bước vào những đợt nắng nóng gay gắt với nền nhiệt có thể lên tới 39-40 độ C. Câu hỏi đặt ra cần duy trì chế độ dinh dưỡng kết hợp nghỉ ngơi ra sao để các thí sinh đảm bảo sức khỏe, tỉnh táo trong những ngày thi.
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng – Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, cơ thể con người luôn cố gắng duy trì nhiệt độ ổn định khoảng 36,5-37,5 độ C.
Khi thời tiết quá nóng, hệ điều nhiệt phải hoạt động liên tục để thải nhiệt qua mồ hôi và da. Tuy nhiên, nếu mồ hôi ra quá nhiều mà không được bù nước, bù điện giải kịp thời, lượng máu lên não sẽ giảm, khiến học sinh dễ đau đầu, chóng mặt, mệt lả, giảm tập trung và suy giảm trí nhớ ngắn hạn.
Trong giai đoạn ôn thi, não bộ tiêu thụ rất nhiều oxy và glucose để duy trì hoạt động học tập cường độ cao. Điều này đồng nghĩa với việc não cũng sinh ra nhiều nhiệt hơn bình thường. Các em vừa chịu sức nóng từ môi trường vừa chịu “áp lực nhiệt” từ hoạt động thần kinh bên trong cơ thể.
Nhiều nghiên cứu cho thấy khi tiếp xúc kéo dài với nhiệt độ cao, khả năng nhận thức và phản xạ của thanh thiếu niên có xu hướng giảm. Học sinh dễ cảm thấy “học trước quên sau”, phản ứng chậm hơn, khó giải các bài tập phức tạp và nhanh mất động lực học tập.
Đáng chú ý, trẻ em và thanh thiếu niên điều tiết nhiệt kém hơn người trưởng thành nên nguy cơ kiệt sức do nóng hoặc sốc nhiệt cũng cao hơn. Dinh dưỡng hợp lý cùng chế độ nghỉ ngơi tốt là cách bảo vệ não bộ cho sĩ tử.
Những thực phẩm giúp ‘giải nhiệt’ và bảo vệ não bộ sĩ tử
Theo bác sĩ Hoàng, trong mùa nắng nóng, học sinh cần được bổ sung đầy đủ nước, vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất tốt cho thần kinh để duy trì khả năng học tập ổn định.
1. Cá béo và các loại hạt giàu omega-3
Các loại cá hồi, cá thu, cá mòi cùng hạt óc chó, hạt lanh chứa nhiều omega-3 là dưỡng chất quan trọng giúp tăng khả năng dẫn truyền thần kinh, hỗ trợ trí nhớ và sự tập trung. Đây được xem là “nhiên liệu” cần thiết cho não bộ trong giai đoạn học tập cường độ cao.
2. Trứng gà bổ sung choline cho trí nhớ
Lòng đỏ trứng gà chứa nhiều choline là tiền chất tạo acetylcholine, chất dẫn truyền thần kinh liên quan trực tiếp đến học tập và ghi nhớ. Học sinh có thể ăn 1-2 quả trứng mỗi ngày kết hợp cùng rau xanh để bổ sung năng lượng mà không gây nặng bụng.
3. Rau xanh và trái cây giàu chất chống oxy hóa
Cam, quýt, dâu, việt quất, bông cải xanh, cà chua, nghệ… chứa nhiều vitamin C và các chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào thần kinh trước stress do nắng nóng và áp lực thi cử. Các loại trái cây nhiều nước như dưa hấu, thanh long, cam, bưởi còn giúp bổ sung nước tự nhiên cho cơ thể.
4. Các món canh “mát” kiểu Việt
Những món ăn dân dã như canh cua rau mồng tơi, canh bầu nấu tôm, canh rau ngót, canh cá nấu chua… vừa giúp giải nhiệt vừa cung cấp vitamin và khoáng chất cần thiết.
5. Cháo nhẹ giúp ngủ ngon buổi tối
Buổi tối, học sinh có thể dùng cháo đậu xanh, cháo hạt sen hoặc cháo long nhãn hạt sen để hỗ trợ thư giãn, ngủ sâu hơn. Giấc ngủ chất lượng là yếu tố rất quan trọng giúp não bộ củng cố trí nhớ và phục hồi sau những giờ học căng thẳng.
Bác sĩ Hoàng lưu ý, nhiều phụ huynh cho rằng cứ uống càng nhiều nước càng tốt nhưng điều này chưa hoàn toàn chính xác. Nếu uống quá nhiều nước lọc mà không bổ sung điện giải, cơ thể có thể rơi vào tình trạng hạ natri máu nhẹ với biểu hiện đau đầu, buồn nôn, chuột rút và giảm tập trung.
Học sinh nên uống nước đều đặn trong ngày, không đợi khát mới uống. Ngoài nước lọc, có thể dùng thêm nước chanh pha loãng thêm chút muối hoặc mật ong, nước dừa với lượng vừa phải.
Ngược lại, các em cần hạn chế nước ngọt có ga, trà sữa, nước tăng lực vì nhiều đường và caffeine dễ làm rối loạn giấc ngủ, khiến cơ thể mệt hơn sau đó.
Ngoài ra, phụ huynh cũng cần chú ý đến “nhiệt tâm lý”. Nắng nóng cộng với áp lực thi cử dễ khiến học sinh cáu gắt, mất ngủ, lo âu hoặc chán học. Việc đồng hành, động viên và điều chỉnh kỳ vọng phù hợp sẽ giúp các em giảm áp lực đáng kể.
