Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, nhiều người nghĩ thanh long (Hylocereus undatus) chỉ là loại trái cây giải khát, nhuận tràng. Tuy nhiên, ở nhiều vùng quê trước đây, không chỉ quả mà cả hoa thanh long cũng được sử dụng làm thực phẩm và vị thuốc dân gian.

Theo Tiến sĩ Phương, người dân thường hái hoa non để nấu canh, xào tỏi hoặc nhúng lẩu. Một số nơi còn phơi khô hoa để nấu nước uống với mục đích hỗ trợ điều trị viêm phế quản, viêm hạch bạch huyết thể lao, lao phổi hay giải rượu.

Dù những kinh nghiệm này được lưu truyền trong dân gian, chuyên gia lưu ý người dân không nên xem đây là thuốc chữa bệnh thay thế điều trị y khoa.

Hoa thanh long. Ảnh: N. Huyền 

Đối với quả thanh long, ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, đây là loại quả được đánh giá giàu nước, chứa nhiều chất xơ hòa tan, vitamin C cùng các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và betalain, sắc tố tạo nên màu đỏ tím đặc trưng ở giống thanh long ruột đỏ.

Đặc biệt, phần hạt nhỏ li ti trong quả chứa lượng dầu béo không no tương đối tốt cho cơ thể. Nhờ thành phần này, thanh long thường được xem là loại quả phù hợp với người muốn ăn nhẹ, bổ sung chất xơ hoặc hỗ trợ tiêu hóa.

“Nhiều người có thói quen ăn thanh long khi bị nóng trong hoặc táo bón là có cơ sở nhất định. Thanh long nhiều nước và chất xơ nên có thể hỗ trợ nhu động ruột, giúp phân mềm hơn”, Tiến sĩ Phương nói.

Theo ông, trong dân gian, thanh long thường được xem là loại quả “mát”, hỗ trợ làm dịu cơ thể trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, khái niệm “mát” không đồng nghĩa với khả năng chữa bệnh.

“Nếu tình trạng táo bón kéo dài hoặc có bệnh lý tiêu hóa thì người dân vẫn cần được thăm khám và điều trị đúng chuyên khoa”, chuyên gia nhấn mạnh.

Tiến sĩ Phương lưu ý không nên ăn quá nhiều thanh long cùng lúc, đặc biệt là loại ruột đỏ. Một số người có thể gặp tình trạng đầy bụng hoặc tiêu chảy nhẹ nếu sử dụng quá mức.

Ngoài ra, người mắc đái tháo đường cũng cần kiểm soát lượng ăn phù hợp. Bởi nhiều người lầm tưởng thanh long ít ngọt nên có thể ăn thoải mái, song loại quả này vẫn chứa đường tự nhiên và có thể ảnh hưởng đến đường huyết nếu dùng quá nhiều.