“Pháo đài” giữa núi rừng

Minh Đạm là ngọn núi được đặt theo tên 2 nhà lãnh đạo cách mạng Bùi Công Minh và Mạc Thanh Đạm. Tên gọi này thể hiện lòng tri ân đối với những đóng góp của các ông trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, đồng thời khắc ghi dấu ấn lịch sử đặc biệt của vùng đất này.

Khu di tích lịch sử Minh Đạm. Ảnh: Quang Hưng

Theo thông tin từ Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, khu vực núi Minh Đạm là căn cứ cách mạng quan trọng. Địa hình hiểm trở, nhiều hang động tự nhiên ẩn mình dưới tán rừng rậm tạo điều kiện để lực lượng cách mạng xây dựng hệ thống căn cứ vững chắc, vừa là nơi trú ẩn, vừa là “bộ não” chỉ huy, hoạch định chiến lược.

Núi Minh Đạm dài khoảng 9km, cao 355m so với mực nước biển, 3 mặt giáp biển, sở hữu hệ sinh thái đa dạng với rừng cây, vách đá và các con suối. Địa thế “tựa sơn hướng hải” giúp nơi đây trở thành căn cứ chiến lược của quân và dân địa phương trong suốt 2 cuộc kháng chiến.

Nổi bật trong quần thể di tích là hệ thống các hang như: Huyện ủy, Huyện đội, Quân y… Các hang này được ví như những “phòng làm việc đặc biệt” giữa núi rừng, nơi cán bộ, chiến sĩ bám trụ, lãnh đạo phong trào trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Dù nhiều lần bị địch càn quét, đánh phá ác liệt, các căn cứ vẫn được giữ vững, trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, bất khuất.

Căn cứ Minh Đạm không chỉ là nơi trú quân mà còn ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng. Từ đây, lực lượng vũ trang đã tổ chức nhiều trận đánh, đẩy lùi các đợt càn quét của đối phương, góp phần làm nên những chiến công của quân và dân.

Thông tin từ Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, tên gọi Minh Đạm được xác lập từ cuối năm 1948, sau khi hai đồng chí Bùi Công Minh và Mạc Thanh Đạm – Bí thư và Phó Bí thư Huyện ủy Long Điền – anh dũng hy sinh trong một chuyến công tác. Để tưởng nhớ, Đảng bộ và nhân dân địa phương đã lấy tên hai ông đặt cho dãy núi, từ đó trở thành biểu tượng lịch sử cho đến hôm nay.

Trong hệ thống hang động, hang Huyện ủy (độ cao 150-200m) được xem là trung tâm lãnh đạo; hang Huyện đội (khoảng 210m) là nơi chỉ huy lực lượng vũ trang; hang Quân y (trên 270m) đảm nhiệm việc tiếp nhận, cứu chữa thương binh trong điều kiện hết sức thiếu thốn.

Khu vực hòn Đá Chẻ từng là nơi treo cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Ảnh: Quang Hưng

Các vị trí như dốc Ông Địa, kẹt Hòn Dung hay khu vực Đá Chẻ (cao khoảng 323m) đều mang ý nghĩa chiến lược. Đặc biệt, Đá Chẻ từng là nơi treo cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời là điểm quan sát quan trọng, có thể bao quát cả vùng đồng bằng.

Từ “địa chỉ đỏ” đến điểm đến du lịch về nguồn

Năm 1993, khu căn cứ Minh Đạm được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Những năm qua, huyện Long Đất (cũ) đã đầu tư tôn tạo, phục dựng nhiều hạng mục, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tham quan, tìm hiểu lịch sử.

Hiện khu di tích gồm đền thờ liệt sĩ, nhà truyền thống và hệ thống hang căn cứ. Trong đó, đền thờ được xây dựng trên diện tích gần 2ha, là nơi tưởng niệm hàng nghìn liệt sĩ, trong đó có nữ anh hùng Võ Thị Sáu.

Khu đền thờ liệt sĩ, nhà truyền thống ở núi Minh Đạm – nơi tưởng niệm hàng nghìn liệt sĩ. Ảnh: Quang Hưng

Không chỉ mang giá trị lịch sử, núi Minh Đạm còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên hoang sơ với tầm nhìn hướng ra biển Long Hải. Sự kết hợp giữa núi rừng và biển cả tạo nên sức hút riêng, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm đến tham quan, dã ngoại, tổ chức các chương trình về nguồn.

Ngày nay, núi Minh Đạm không chỉ là chứng nhân lịch sử mà còn là biểu tượng cho tinh thần kiên cường của quân và dân Bà Rịa – Vũng Tàu trong hành trình đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Giữa không gian núi non hùng vĩ và biển trời lộng gió, mỗi dấu tích nơi đây vẫn âm thầm kể lại câu chuyện về một thời “lửa đạn”, góp phần bồi đắp truyền thống yêu nước, trở thành điểm đến giàu ý nghĩa giáo dục cho các thế hệ hôm nay và mai sau.