Báo Việt Nam
WASHINGTON, DC (NV) – Công ty thép US Steel đặt trụ sở tại Pittsburgh, từng đồng thuận cho nhà sản xuất thép lớn nhất Nhật Bản, Nippon Steel mua lại trong một thỏa thuận gần $15 tỷ nhưng bị Tổng Thống Joe Biden bác bỏ, quyết định này làm tròn lời hứa hẹn trước đó rằng ông sẽ ngăn chặn thương vụ thâu tóm công ty thép danh tiếng nhất tại Steeltown (tức là Pittsburgh, thành phố nổi danh Hoa Kỳ nhờ sản xuất thép).
“Chúng tôi kêu gọi các công ty quy mô lớn đại diện cho phần lớn năng lực sản xuất thép tại Hoa Kỳ tiếp tục dẫn đầu cuộc chiến vì lợi ích quốc gia,” Biden cho biết trong một tuyên bố vào sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Giêng.
Quyết định bác bỏ được đưa ra sau khi Ủy Ban Đầu Tư Ngoại Quốc tại Hoa Kỳ CFIUS không nhất quán về các rủi ro có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia trong lúc thảo luận về thương vụ nên đã gửi một phúc trình vốn được mong đợi từ lâu liên quan tới vụ sáp nhập cho Tổng Thống Biden vào Tháng Mười Hai. Biden có 15 ngày để đưa ra quyết định cuối cùng.
CFIUS do Bộ Trưởng Ngân Khố Janet Yellen làm chủ tịch và có các thành viên Nội Các tham gia, có thể đưa ra khuyến nghị cho tổng thống nhằm ngăn chặn một thương vụ, đồng thời luật liên bang cũng cho phép tổng thống thực thi quyết định đó.
Một viên chức Hoa Kỳ ẩn danh am tường về vấn đề này nói với hãng tin AP vào tháng trước rằng một số cơ quan liên bang cử viên chức đại diện tham gia CFIUS tỏ ra ngờ vực rằng việc cho phép một công ty Nhật Bản thâu tóm một nhà sản xuất thép do Hoa Kỳ sở hữu sẽ đẩy an ninh quốc gia vào tình thế rủi ro.
Chỉ còn vài tuần nữa là tổng thống Đảng Dân Chủ mãn nhiệm tại Tòa Bạch Ốc nhưng sau khi ông đưa ra quyết định này, bang giao giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản, đồng minh lớn nhất tại Á Châu, có thể chịu tổn hại. Nhật Bản cũng là chủ nợ ngoại quốc lớn nhất của Hoa Kỳ.
Biden cũng từng phản đối thỏa thuận này vào Tháng Ba 2024 và được nghiệp đoàn United Steelworkers USW ủng hộ, vốn lo ngại rằng liệu công ty có tôn trọng các thỏa thuận lao động hiện hành hay cho nhân viên nghỉ việc bớt, cũng như mức độ minh bạch về tài chánh.
Tổng Thống đắc cử Donald Trump cũng phản đối thương vụ sáp nhập và tuyên bố vào Tháng Mười Hai trên Truth Social rằng ông sẽ ngăn chặn thỏa thuận và áp dụng các ưu đãi về thuế và thuế quan để phát triển US Steel.
Hôm Thứ Sáu, Chủ Tịch USW David McCall cho biết nghiệp đoàn vô cùng biết ơn Tổng Thống Biden vì đã đưa ra quyết định bác bỏ vụ thâu tóm và gọi đó là “bước đi đúng đắn cho các thành viên nghiệp đoàn và an ninh quốc gia.”
Từ lâu McCall vốn thắc mắc rằng liệu Nippon Steel có trung thực với các lợi ích thương mại quốc gia của Hoa Kỳ hay không và ông cũng nhắc lại điều đó hôm Thứ Sáu trong một tuyên bố rằng “Nippon đã chứng tỏ họ là một kẻ gian lận trong nhiều thương vụ.”
McCall nhấn mạnh rằng US Steel hoàn toàn đủ năng lực tài chánh để giúp công ty tiếp tục vững vàng và kiên cường.
Riêng Nippon Steel cho biết họ đang có vị thế tốt nhất để giúp ngành thép tại Hoa Kỳ đủ sức cạnh tranh với Trung Quốc, vốn đang thống trị lãnh vực này cũng như đầu tư hàng tỷ Mỹ kim vào các nhà máy do USW đại diện, trong đó có cả các lò nung thép lạc hậu của US Steel.
Nippon Steel cam kết bảo vệ US Steel trong các khía cạnh thương mại và hứa hẹn không nhập cảng các tấm thép có thể cạnh tranh với các lò nung.
Tháng Mười Hai 2023, Nippon Steel từng công bố rằng họ đã lập sẵn kế hoạch thâu tóm US Steel với giá $14.9 tỷ gồm có tiền mặt và nợ, đồng thời cam kết giữ nguyên tên US Steel và trụ sở chính tại Pittsburgh. Dẫu vậy, đề nghị này cũng làm dấy lên lo ngại rằng người lao động trong nghiệp đoàn, hệ thống cung ứng cũng như an ninh quốc gia Hoa Kỳ sẽ chịu ảnh hưởng ra sao.
Thông báo bác bỏ thương vụ được đưa ra trong thời điểm xuất hiện một làn sóng chính trị mới ủng hộ việc kiến thiết lại ngành sản xuất thép tại Hoa Kỳ cũng như sau một thời gian dài áp dụng thuế quan bảo trợ mà các phân tích gia cho là góp phần vào tiến trình khôi phục ngành thép nội địa.
Nippon Steel cũng thực hiện một chiến dịch quảng cáo nhằm giúp họ được ủng hộ, thậm chí còn đưa ra khoản tiền thưởng $5,000 cho nhân viên US Steel sau khi sáp nhập, tiêu tốn gần $100 triệu tổng ngân sách.
Ngày càng có nhiều tổ chức bảo thủ và tổ chức kinh doanh, chẳng hạn như Phòng Thương Mại Hoa Kỳ lên tiếng công khai ủng hộ thỏa thuận này, khi Nippon Steel dần dần được một số thành viên nghiệp đoàn USW và các thị trưởng tại các khu vực gần lò nung của công ty tại Pennsylvania và Indiana sự ủng hộ.
Từng là ngoại trưởng đầu tiên dưới thời chính quyền Trump thứ nhất, Mike Pompeo nói với tờ Wall Street Journal vào tháng trước rằng việc từ chối thỏa thuận này là “không có tầm nhìn xa trông rộng.” (TTHN)
