Báo Việt Nam
DUBAI, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (NV) – Hôm Chủ Nhật, 22 Tháng Mười Hai, hai phi công thuộc lực lượng Hải Quân Hoa Kỳ bị bắn hạ trên Biển Đỏ và dường như đây là một hành động “bắn nhầm,” quân đội Hoa Kỳ cho biết. Vụ này nghiêm trọng nhất trong những sự kiện đe dọa quân đội suốt hơn một năm qua khi Hoa Kỳ nhắm vào lực lượng dân quân Houthi đóng tại Yemen, theo hãng tin AP.
Cả hai phi công đều giữ được mạng sống sau khi thoát ra khỏi chiến đấu cơ bị trúng hỏa lực, trong đó có một người bị thương nhẹ. Nhưng vụ bắn hạ này cho thấy hành lang Biển Đỏ nguy hiểm tới dường nào khi Houthi, lực lượng dân quân được Iran chống lưng, liên tục oanh kích các thương thuyền bất chấp liên minh quân sự Hoa Kỳ và Âu Châu đang tham gia tuần tiễu trong khu vực.
Vào thời điểm đó, quân đội Hoa Kỳ cũng phát động các cuộc không kích nhắm vào Houthi, mặc dù Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ CENTCOM không nêu rõ vai trò của họ trong các chiến dịch đo cũng như không lập tức trả lời các câu hỏi của AP.
CENTCOM cho biết chiến cơ F/A-18 bị bắn hạ vừa cất cánh khỏi hàng không mẫu hạm USS Harry S. Truman. Hôm 15 Tháng Mười Hai, CENTCOM thừa nhận tàu Truman đã tiến vào khu vực Trung Đông, nhưng không nói rõ rằng hàng không mẫu hạm và hạm đội tác chiến đang đóng quân tại Biển Đỏ.
“Tuần dương hạm chở theo hỏa tiễn điều khiển vô tuyến USS Gettysburg, một trong các binh lực thuộc Hạm Đội Tác Chiến Hàng Không Mẫu Hạm USS Harry S. Truman, vô tình bắn trúng chiến cơ F/A-18,” CENTCOM cho biết trong một tuyên bố.
Theo mô tả của quân đội, chiến cơ bị bắn hạ là F/A-18 Super Hornet hai chỗ ngồi được giao cho “Red Rippers,” biệt danh của Phi Đội Chiến Đấu Cơ Số 11 (VFA-11) thuộc Căn Cứ Không Quân Hải Quân Oceana đóng tại Virginia.
Hiện vẫn chưa rõ vì sao tuần dương hạm Gettysburg lại nhầm chiến cơ F/A-18 với chiến cơ hoặc hỏa tiễn của đối phương, đặc biệt là khi các chiến hạm trong hạm đội tác chiến vẫn liên lạc với nhau bằng cả radar và hệ thống vô tuyến.
Tuy nhiên, CENTCOM cho biết trước đó các chiến hạm và chiến cơ đã bắn hạ nhiều máy bay không người lái thuộc về Houthi và một hỏa tiễn hành trình chống hạm được lực lượng dân quân này khai hỏa. Việc Houthi khai hỏa lực làm các thủy thủ chỉ có vài giây để đưa ra quyết định vào thời điểm đó.
Từ lúc chiến hạm Truman có mặt trong khu vực, Hoa Kỳ lập tức tăng cường các cuộc không kích nhắm vào Houthi cũng như vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn mà lực lượng dân quân nhắm vào Biển Đỏ và khu vực xung quanh. Tuy nhiên, việc Hoa Kỳ điều động một hạm đội tác chiến có thể làm quân nổi dậy chống trả quyết liệt bằng các cuộc tấn công mới, tương tự như những gì USS Dwight D. Eisenhower từng chứng kiến vào đầu năm nay. Đợt viễn chinh đó được Hải Quân mô tả là cuộc chiến khốc liệt nhất từ thời kỳ Đệ Nhị Thế Chiến.
Trong đêm Thứ Bảy và rạng sáng Chủ Nhật, hàng loạt chiến cơ Hoa Kỳ đồng loạt tiến hành các cuộc không kích làm rung chuyển Sanaa, thủ đô Yemen bị Houthi chiếm đóng từ 2014. CENTCOM mô tả các cuộc không kích này nhắm vào một “nhà máy cất giữ hỏa tiễn” cũng như một “cơ sở chỉ huy và kiểm soát,” đồng thời không giải thích thêm chi tiết.
Các phương tiện truyền thông do Houthi nắm quyền kiểm soát cũng đưa tin về các cuộc không kích ở cả Sanaa lẫn xung quanh thành phố cảng Hodeida, nhưng không đưa ra tin tức nào về mức độ thương vong hay thiệt hại. Đặc biệt tại Sanaa, các cuộc không kích dường như nhắm vào một khu vực sườn núi được nhiều người biết là nơi đóng quân của các căn cứ quân sự. Sau đó, Houthis thừa nhận chiến cơ F/A-18 bị bắn hạ ở Biển Đỏ.
Houthi nhắm vào khoảng 100 thương thuyền bằng hỏa tiễn và máy bay không người lái từ lúc cuộc chiến Israel-Hamas ở Dải Gaza nổ ra vào Tháng Mười 2023 sau khi Hamas đột kích miền Nam Israel khiến 1,200 người thiệt mạng và 250 người khác bị bắt làm con tin.
Giới chức y tế địa phương cho biết các cuộc oanh tạc liên hoàn do Israel phát động tại Gaza giết chết hơn 45,000 người Palestine. Con số này không phân biệt giữa các chiến binh và thường dân.
Houthis từng đánh chiếm một thương thuyền và đánh chìm hai tàu trong một chiến dịch làm bốn thủy thủ thiệt mạng. Hàng loạt hỏa tiễn và máy bay không người lái của Houthi cũng bị các liên minh riêng biệt do Hoa Kỳ và Âu Châu dẫn đầu ở Biển Đỏ kịp thời đánh chặn hoặc không bắn trúng mục tiêu, trong đó có cả các chiến hạm đến từ Tây Phương.
Quân nổi dậy khẳng định họ nhắm vào các thương thuyền dính líu tới Israel, Hoa Kỳ hoặc Vương Quốc Anh nhằm ép Israel phải đình chiến với Hamas tại Gaza. Tuy nhiên, nhiều thương thuyền trúng hỏa lực của Houthi có rất ít hoặc thậm chí không liên quan tới đôi bên trong cuộc xung đột, trong đó có vài thương thuyền đang trên đường cập cảng Iran.
Houthi cũng ngày càng nhắm vào Israel bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn, khiến Israel liên tục đáp trả bằng các cuộc không kích. (TTHN)
