SACRAMENTO, California (NV) – Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump đe dọa tăng thuế nhập cảng đối với hai đối tác thương mại lớn nhất của California là Trung Quốc và Mexico. Người lao động và nền kinh tế California sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất, báo mạng CalMatters viết ngày 13 Tháng Mười Một.
Trong khi một số chuyên gia cho rằng tăng thuế là một ý tưởng không tệ, thì phần lớn các kinh tế gia đồng ý với 23 người đoạt giải Nobel, những người đã cảnh báo rằng các chính sách của ông Trump sẽ tồi tệ hơn rất nhiều đối với nền kinh tế so với những chính sách do Phó Tổng Thống Kamala Harris đề nghị.

“Các chính sách của ông ấy, bao gồm thuế nhập cảng cao, ngay cả đối với hàng hóa từ bạn bè và đồng minh của chúng ta cũng như việc cắt giảm thuế lũy thoái cho các tập đoàn và cá nhân, sẽ làm cho giá cả cao hơn, thâm hụt lớn hơn, và bất bình đẳng lớn hơn,” các kinh tế gia viết.
Trong khi thuế nhập cảng làm tăng giá cho giới tiêu dùng nhưng California có thể bị nặng nhất, một phần do các quốc gia mà ông Trump nhắc đến khi tranh cử có Trung Quốc và Mexico. Hai quốc gia này chiếm 40% lượng nhập cảng của California năm 2023.
“Khu hải cảng và hậu cần ở Nam California là một phần rất quan trọng của nền kinh tế và gắn liền trực tiếp với các quốc gia mà ông ấy đe dọa,” ông Stephen Levy, kinh tế gia và giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Kinh Tế California, nói. Trong chiến dịch tranh cử lần này, ông Trump cho biết sẽ tăng thuế từ 10% đến 20% đối với tất cả hàng nhập cảng và còn cao hơn đối với hàng hóa từ Trung Quốc (60%) và Mexico (100% đến 200% đối với xe hơi).
Những mức thuế như vậy sẽ làm trầm trọng thêm chi phí sinh hoạt vốn đã cao của California và làm tăng giá xe hơi, công nghệ và sản phẩm điện tử, thiết bị y tế, hàng tạp hóa, v.v.
Những kết quả đó sẽ có tác động lan tỏa đến việc làm tại California, gồm cả trong lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, và sản xuất.
Chuyện gì sẽ xảy ra tại hải cảng?
“Long Beach và Los Angeles là hai hải cảng lớn nhất Mỹ,” ông Jonathan Aronson, giáo sư truyền thông và quan hệ quốc tế tại đại học USC, nói. “Giao thông tại các hải cảng sẽ chậm lại theo cả hai hướng, nếu ông Trump áp đặt thuế nhập cảng.”
Dữ liệu mới nhất về hải cảng Los Angeles, nơi bận rộn nhất ở Bắc Mỹ và tiếp nhận gần 10% tổng lượng hàng nhập cảng của Mỹ, cho thấy hoạt động thương mại tăng gần 19% trong Tháng Chín so với cùng tháng năm ngoái. Tổng giá trị nhập cảng trong Tháng Chín đạt $27.9 tỷ.
“Việc tăng thuế nhập cảng và bị trả đũa có thể tác động đáng kể đến giao thông – và việc làm – tại hải cảng,” phát ngôn viên Phillip Sanfield nói.
Hàng triệu việc làm ở California có liên quan đến thương mại tại hải cảng Los Angeles. Hải cảng Long Beach xử lý khoảng 3% tổng số lượng hàng nhập cảng của Mỹ và tạo ra khoảng 575,000 việc làm ở Nam California gắn liền với thương mại.
Hải cảng Oakland, nơi có khoảng 98,000 công việc ở cả phi trường và hải cảng, ban đầu cũng dự kiến sẽ tăng lưu lượng giao thông.
Ông Mike Jacob, chủ tịch Hiệp Hội Vận Tải Thương Mại Thái Bình Dương, một hiệp hội thương mại hàng hải phi lợi nhuận có thành viên hỗ trợ thương mại, gồm các hãng vận tải hàng hải, nhà khai thác hải cảng và nhiều hơn nữa, cũng đang mong đợi hoạt động thương mại sẽ gia tăng trước bất kỳ mức thuế nào mà ông Trump áp đặt.
Tác động có thể xảy ra đối với hàng hóa
Phòng Thương Mại Khu Vực San Diego lo lắng về thuế nhập cảng đối với hàng hóa từ Mexico.
Bà Kenia Zamarripa, phát ngôn viên của tập đoàn, cho biết khu vực CaliBaja – bao gồm hai quận hạt San Diego và Imperial và tiểu bang Baja California, Mexico – được kết nối với nhau bằng chuỗi cung ứng trị giá hàng tỷ đô la.
Bà cho biết, dịch vụ hậu cần của khu vực tạo điều kiện thuận lợi cho 80% thương mại giữa California và Mexico.
Theo số liệu thống kê của Cơ Quan Phân Tích Kinh Tế, các mặt hàng nhập cảng hàng đầu của Mỹ từ Mexico trong Tháng Chín – trị giá ít nhất $2 tỷ cho mỗi loại – là dầu mỏ và các sản phẩm than đá, thiết bị máy tính, và phụ tùng xe cơ giới. Xe cộ, như Toyota Tacoma, được nhập cảng từ Mexico vào California.
Khu vực này cũng dẫn đầu về sản xuất thiết bị y tế và tầm quan trọng của điều này đã trở nên rõ ràng khi đại dịch bắt đầu vì “một loạt công ty đóng cửa mà không biết rằng một mảnh kim loại nhỏ mà họ đang sản xuất là một phần quan trọng của nền kinh tế, máy đo nhịp tim.
Ông Lance Hastings, giám đốc điều hành Hiệp Hội Công Nghệ & Nhà Sản Xuất California, cho biết sự gián đoạn mà thuế nhập cảng có thể gây ra khi ông Trump tăng thuế đối với nhôm và thép, giá nhôm đã tăng ít nhất 25%.

Sản xuất tại Mỹ
Tuy nhiên, có một số người cho rằng một số mức thuế có thể giúp các nhà sản xuất ở California. Ông Sanjiv Malhotra, sáng lập và giám đốc điều hành Sparkz, công ty sản xuất pin lithium, cho biết thuế nhập cảng có thể mang lại lợi ích cho công ty của ông và ngành công nghiệp pin trong nước trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến.
Công ty Sparkz sẽ lấy nguyên liệu ở Virginia và sản xuất pin tại một nhà máy ở Sacramento, “tất cả đều có nguồn gốc từ Hoa Kỳ. Không có gì từ Trung Quốc,” ông Malhotra nói.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump nói sẽ hủy bỏ các quy định giảm phát thải và sẽ phản đối việc cấm các phương tiện chạy bằng khí đốt. Nhưng ông Malhotra, người từng làm việc trong Bộ Năng Lượng Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, nói rằng khi nhu cầu về pin lithium tăng lên, chính quyền ông Trump sẽ hiểu rằng chúng “cần phải được sản xuất tại Mỹ để không phụ thuộc vào Trung Quốc về pin.”
“Người Mỹ nói rằng họ muốn mọi thứ sản xuất tại Mỹ, nhưng họ không muốn trả giá cao hơn,” ông Derek Guy, người viết về trang phục nam giới, cho biết. “Ngay cả khi chênh lệch một vài đô la, nếu không ai để ý, mọi người đã chọn đồ của nước ngoài. Rất nhiều nhà sản xuất Mỹ, lâu rồi, chuyển sang hàng cao cấp hơn.”
Ông tiếp: “Loại quần áo rẻ mà chúng ta đang nói đến (thứ mà hầu hết người Mỹ mua) được sản xuất ở nơi khác. Thuế nhập cảng sẽ làm tăng giá.”
Giá nông sản
Các loại nông sản xuất cảng hàng đầu của California gồm hạnh nhân, rượu vang, các sản phẩm từ sữa, quả hồ trăn, và các loại hạt khác.
Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, khi Trung Quốc áp đặt thuế trả đũa Hoa Kỳ, lượng xuất càng rượu vang, quả óc chó, cam, và nho của California sang Trung Quốc đã giảm, theo Quỹ Kinh Tế Nông Nghiệp Giannini thuộc hệ thống đại học University of California.
Thêm vào đó, hạnh nhân giảm giá từ $2.50/pound xuống còn $1.40 năm 2018. các nhà nghiên cứu của tổ chức này cho biết. Điều này có tác động tiêu cực đến một ngành tạo ra $4 đến $5 tỷ mỗi năm và sử dụng khoảng 110,000 lao động, theo trang web của nhóm vận động hành lang Almond Alliance.
Bà Amanda Russell, phát ngôn viên của Almond Alliance, nói: “Trong các cuộc đàm phán thương mại trước đây, ông Trump đã thể hiện cam kết hỗ trợ nông nghiệp và chúng tôi lạc quan về việc giải quyết những khó khăn.”
Bên cạnh thuế nhập cảng, một hành động khác của ông Trump có thể gây ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp của California là trục xuất hàng loạt.
“Tôi không thấy bất kỳ lợi ích nào cho California nếu ông ta tiến hành trục xuất hàng loạt,” ông Levy, kinh tế gia ở Silicon Valley, nói. (ĐG) [đ.d.]
Báo Việt Nam