Báo Việt Nam
SACRAMENTO, California (NV) – Kết quả của các đề luật (Proposition, gọi tắt là Prop.) qua cuộc trưng cầu dân ý tại California trong cuộc bầu cử hôm 5 Tháng Mười Một sẽ định hướng các chính sách quan trọng của tiểu bang. Cho đến nay, năm Prop. được thông qua, ba thất bại và hai vẫn chưa có kết quả cuối cùng, báo mạng CalMatters cập nhật hôm 12 Tháng Mười Một.
Cử tri California trao quyền Hiến Pháp cho hôn nhân đồng giới, khôi phục các bản án tù lâu hơn đối với một số tội phạm về ma túy và tài sản, đồng thời cho phép tiểu bang vay hàng tỷ đô la để giải quyết các mối đe dọa của biến đổi khí hậu và sửa chữa trường học.
Một số Prop. được thông qua, nhưng một số cho phép thành phố áp đặt kiểm soát tiền thuê nhà đã thất bại, cũng như một dự luật khác giúp chính quyền địa phương dễ dàng vay tiền hơn để mua nhà ở và hạ tầng cơ sở khác.
Việc sửa đổi Hiến Pháp về lao động trong tù cũng thất bại. Các cử tri đã quyết định tổng cộng 10 dự luật và hai dự luật vẫn chưa ngã ngũ.
Prop. 36 được thông qua
Đề luật do một số luật sư quận hạt và đảng viên Dân Chủ ôn hòa thúc đẩy, nhưng bị Thống Đốc Gavin Newsom phản đối, sẽ phần nào hủy bỏ những thay đổi về bản án mà cử tri đã thông qua vào năm 2014 với tên Prop. 47.
Năm nay, Prop. 36 sẽ phân loại lại một số tội phạm về ma túy và trộm cắp là trọng tội và tạo ra một loại tội phạm mới là “bắt buộc phải điều trị” để yêu cầu bị cáo phải cai nghiện ma túy hoặc vào tù.
Prop. 2 và Prop. 4 được thông qua
Hai đề luật công khố phiếu được cử tri phê chuẩn, cho phép tiểu bang vay $10 tỷ để sửa chữa các trường K-12 và đại học cộng đồng, và $10 tỷ khác để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu ở nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm cải thiện nước uống và các chương trình nhiệt độ cực cao và cháy rừng.
Prop. 33 thất bại và Prop 34 chưa ngã ngũ
Hai đề luật này đều liên quan đến việc kiểm soát tiền thuê nhà tại địa phương.
Prop. 33 được những người ủng hộ người thuê nhà và Tổ Chức Chăm Sóc Sức Khỏe AIDS phi lợi nhuận của Los Angeles ủng hộ, muốn cho phép thành phố áp đặt các biện pháp kiểm soát tiền thuê nhà chặt chẽ hơn.
Đây là lần thử thứ ba của tổ chức để thông qua một biện pháp như vậy – và điều này đã dẫn đến Prop. 34, một nỗ lực của nhóm vận động hành lang hàng đầu của tiểu bang nhằm gây bất lợi về mặt tài chính cho tổ chức, bằng cách buộc tổ chức này phải chi phần lớn tài trợ trực tiếp cho các bệnh nhân AIDS.
Prop. 3 được thông qua và Prop. 6 thất bại
Đây là hai đề luật sửa đổi Hiến Pháp.
Prop. 3 sẽ cho các cặp đồng giới có quyền kết hôn bình đẳng – một động thái nhằm bảo vệ quyền này không để bị kiện tụng có thể xảy ra trước Tối Cao Pháp Viện với đa số bảo thủ.
Prop. 6 cho phép lao động cưỡng bức tù nhân trong thời gian thụ án tù.
Prop. 35 được thông qua
Đề luật được ngành chăm sóc sức khỏe ủng hộ sẽ đánh thuế vĩnh viễn đối với các chương trình chăm sóc sức khỏe và bảo đảm tiền sẽ được chi cho các nhà cung cấp điều trị cho bệnh nhân có thu nhập thấp thông qua chương trình Medi-Cal của tiểu bang.
Các bệnh viện và các bác sĩ, cùng với tổ chức Planned Parenthood, ủng hộ Prop. 35, nhưng một số tổ chức chăm sóc sức khỏe nhỏ hơn lại phản đối và cho rằng cách phân bổ nguồn tài trợ là không công bằng cho bệnh nhân của họ.
Prop. 32 chưa ngã ngũ
Cử tri California vẫn chưa quyết định về biện pháp tăng mức lương tối thiểu lên $18/giờ vào Tháng Giêng đối với những người sử dụng lao động lớn. Phe ủng hộ nói rằng điều quan trọng là phải giúp khoảng 2 triệu công nhân có mức lương thấp được tăng lương. Những người phản đối, bao gồm Phòng Thương Mại và các nhóm kinh doanh, cho rằng dự luật này có thể khiến giá thực phẩm tăng lên.
Prop. 5 thất bại
Đề luật này muốn giúp chính quyền địa phương dễ dàng vay tiền hơn cho các dự án nhà ở giá rẻ và hạ tầng cơ sở công cộng khác bằng cách hạ thấp mức phiếu bầu cần thiết để thông qua trái phiếu từ 2/3 (66.6%) xuống còn 55%. (ĐG) [đ.d.]
